Στον αρχαιολογικό χώρο της Τούμπας Θεσσαλονίκης πραγματοποίησε αυτοψία η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, συνοδευόμενη από τον Δήμαρχο Θεσσαλονίκης Στέλιο Αγγελούδη, με αντικείμενο την πορεία της πανεπιστημιακής ανασκαφής και τις προοπτικές προστασίας και ανάδειξης του χώρου.

Οι ανασκαφείς, καθηγητές του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης Στέλιος Ανδρέου και Σέβη Τριανταφύλλου, ενημέρωσαν την Υπουργό για τα σημαντικά αρχαιολογικά κατάλοιπα που έχουν αποκαλυφθεί, την κατάσταση διατήρησής τους και τις δυνατότητες μελλοντικής ανάδειξής τους.

Όπως ανέφερε η Λίνα Μενδώνη μετά την αυτοψία, ο λόφος της Τούμπας αποτελεί ένα ιδιαίτερα σημαντικό αρχαιολογικό τοπόσημο για τη Θεσσαλονίκη, καθώς διατηρεί κατάλοιπα που συνδέονται με τη μακραίωνη ιστορική πορεία της περιοχής. Επισήμανε ότι το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, το οποίο έχει την επιστημονική ευθύνη της ανασκαφής, θα πρέπει να ολοκληρώσει την έρευνα και τη συντήρηση των κατά χώραν ευρημάτων, ενώ το Υπουργείο Πολιτισμού θα αναλάβει τις απαιτούμενες ενέργειες για την προστασία και την ανάδειξη των τμημάτων που προσφέρονται προς παρουσίαση στο κοινό.

Στόχος, σύμφωνα με την Υπουργό, είναι τα αρχαιολογικά κατάλοιπα να προστατευθούν και να αναδειχθούν με βάση την επιστημονική τεκμηρίωση και ο χώρος να αποδοθεί στην κοινωνία, εντασσόμενος στη ζωή της πόλης. Το ΑΠΘ έχει ήδη καταθέσει μια πρώτη προσέγγιση σε επίπεδο ιδεών, η οποία μπορεί να αξιοποιηθεί στο πλαίσιο του μελλοντικού σχεδιασμού.

Το Υπουργείο Πολιτισμού πρόκειται να ξεκινήσει εντός του 2026 τη διαδικασία για την εκπόνηση των απαιτούμενων μελετών, με την προκήρυξη σχετικού διαγωνισμού. Επιδίωξη είναι η Τούμπα να αποτελέσει έναν προστατευμένο, προσβάσιμο και αναδειγμένο αρχαιολογικό χώρο για τους κατοίκους και τους επισκέπτες της Θεσσαλονίκης.

Από την πλευρά του, ο Δήμαρχος Θεσσαλονίκης Στέλιος Αγγελούδης υπογράμμισε τη σημασία της έναρξης των διαδικασιών για την ανάδειξη του προϊστορικού χώρου, ο οποίος, όπως σημείωσε, είναι άμεσα συνδεδεμένος τόσο με την ιστορία της Θεσσαλονίκης όσο και με τη συλλογική μνήμη των κατοίκων της Τούμπας.

Η αρχαιολογική έρευνα στην Τούμπα

Η συστηματική αρχαιολογική έρευνα στην Τούμπα πραγματοποιείται από το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης από το 1984 και συνεχίζεται έως σήμερα.

Σύμφωνα με το ισχύον θεσμικό πλαίσιο, το ΑΠΘ έχει την επιστημονική ευθύνη της ανασκαφής και θα προχωρήσει στην ολοκλήρωση των απαιτούμενων μελετών συντήρησης, κατά χώραν προστασίας και επιστημονικής τεκμηρίωσης των ευρημάτων.

Παράλληλα, το Υπουργείο Πολιτισμού θα κινήσει μέσα στο 2026 τις διαδικασίες για την εκπόνηση των μελετών προστασίας, ανάδειξης και ανάπλασης του αρχαιολογικού χώρου και του λόφου της Τούμπας.

Ο αρχαιολογικός χώρος της Τούμπας Θεσσαλονίκης

Ο αρχαιολογικός χώρος περιλαμβάνει τον λοφίσκο και την περιβάλλουσα «τράπεζα» και βρίσκεται περίπου δύο χιλιόμετρα από το ιστορικό κέντρο της Θεσσαλονίκης. Η Τούμπα κηρύχθηκε αρχαιολογικός χώρος το 1990.

Τα αρχαιολογικά στρώματα του λοφίσκου χρονολογούνται από την Εποχή του Χαλκού έως την Πρώιμη Ελληνιστική περίοδο, ενώ στην κορυφή του έχουν εντοπιστεί και τάφοι της Μέσης Βυζαντινής περιόδου.

Μέχρι σήμερα έχουν ερευνηθεί περισσότερα από 40 ανασκαφικά σκάμματα, τα οποία έχουν προσφέρει σημαντικά στοιχεία για την οργάνωση, την αρχιτεκτονική και τη διαχρονική εξέλιξη του προϊστορικού οικισμού.

Η Τούμπα αποτελεί έναν σημαντικό αδόμητο αρχαιολογικό πυρήνα μέσα στον πυκνό αστικό ιστό της Θεσσαλονίκης. Η θέση της και η πανοραμική θέα από την κορυφή του λόφου δημιουργούν σημαντικές δυνατότητες για την απόδοση του χώρου στην πόλη, με τρόπο που θα συνδυάζει την προστασία των αρχαιοτήτων με την πρόσβαση κατοίκων και επισκεπτών.