Το Υπουργείο Πολιτισμού συνεχίζει την υλοποίηση του ολοκληρωμένου προγράμματος προστασίας και ανάδειξης της πολιτιστικής κληρονομιάς των Τρικάλων, με έργα που υπερβαίνουν τα 16.000.000 ευρώ και συνθέτουν ένα ενιαίο δίκτυο μνημείων και πολιτιστικών υποδομών.

Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκονται, από την αρμόδια Εφορεία Αρχαιοτήτων, το έργο δημιουργίας του Διαχρονικού Μουσείου στο κτήριο της πρώην Ταξιαρχίας Υποστήριξης (ΤΑΞΥΠ), καθώς και έργα αποκατάστασης σε αρχαία, βυζαντινά και οθωμανικά μνημεία της πόλης. Στον σχεδιασμό προστέθηκε πρόσφατα η συντήρηση, αποκατάσταση και επανατοποθέτηση του Ψηφιδωτού του Λυκούργου, ενός σημαντικού έργου της ρωμαϊκής ψηφιδογραφίας, στον αρχαιολογικό χώρο της Αρχαίας Τρίκκης.

Η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη δήλωσε: «Στην πόλη των Τρικάλων το Υπουργείο Πολιτισμού υλοποιεί ένα ολοκληρωμένο και πολυεπίπεδο πρόγραμμα έργων που αναδεικνύει την ιστορική συνέχεια της πόλης, από την Αρχαία Τρίκκη και το Βυζαντινό Κάστρο μέχρι το οθωμανικό μνημειακό σύνολο του Οσμάν Σαχ –που τοποθετείται χρονολογικά στον 16ο αι.– και το Διαχρονικό Αρχαιολογικό Μουσείο. Συγκροτούμε έναν διαχρονικό πολιτιστικό άξονα στον πυρήνα της πόλης, άμεσα συνδεδεμένο με την καθημερινότητα των κατοίκων και την αναπτυξιακή προοπτική της περιοχής.

»Μαζί με το Δίδυμο Λουτρό και το Μουσείο Τσιτσάνη, που έχουν ήδη αποδοθεί στην πόλη, αναδεικνύουμε την ιστορία και το μνημειακό απόθεμα των Τρικάλων, ενισχύοντας παράλληλα τους πολιτιστικούς πυρήνες τους. Ιδιαίτερα σημαντική είναι η αποκατάσταση και επανατοποθέτηση του εμβληματικού ψηφιδωτού του Λυκούργου στην Αρχαία Τρίκκη, σε συνδυασμό με την ανάδειξη του αρχαιολογικού χώρου.

»Συγχρόνως, το Διαχρονικό Αρχαιολογικό Μουσείο θα αναδείξει συνολικά τη μακραίωνη ιστορία των Τρικάλων, ενώ η αποκατάσταση του σημαντικού σωζόμενου έργου του αρχιτέκτονα Σινάν, του τεμένους και του μαυσωλείου Οσμάν Σαχ, ενισχύει τη διατήρηση και ανάδειξη της πολυεπίπεδης πολιτιστικής κληρονομιάς της πόλης».

Προστασία και ανάδειξη των διαχρονικών αρχαιοτήτων – Το Ψηφιδωτό του Λυκούργου στην Αρχαία Τρίκκη

Το έργο, προϋπολογισμού 2.400.000 ευρώ, χρηματοδοτείται από το Περιφερειακό Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Θεσσαλία 2021-2027» και αφορά την προστασία και ανάδειξη δύο από τους σημαντικότερους αρχαιολογικούς χώρους της πόλης των Τρικάλων: της Αρχαίας Τρίκκης και του Βυζαντινού Κάστρου.

Στον αρχαιολογικό χώρο της Αρχαίας Τρίκκης (Ασκληπιείο) υλοποιούνται εργασίες αποκατάστασης και ανάδειξης των σωζόμενων καταλοίπων, με στόχο τη δημιουργία ενός πλήρως επισκέψιμου αρχαιολογικού χώρου. Παράλληλα, στο Βυζαντινό Κάστρο βρίσκονται σε εξέλιξη εργασίες αποκατάστασης τμήματος του δυτικού τείχους που είχε καταρρεύσει, καθώς και στερέωσης αποδιοργανωμένων τμημάτων του μνημείου.

Το Ασκληπιείο της Αρχαίας Τρίκκης, ένας από τους σημαντικότερους χώρους λατρείας και θεραπείας της αρχαιότητας, βρίσκεται στον πυρήνα της σύγχρονης πόλης των Τρικάλων, μεταξύ των οδών Σαράφη και 25ης Μαρτίου. Οι ανασκαφικές έρευνες του 20ού αιώνα αποκάλυψαν τμήματα ρωμαϊκού λουτρού, γυμνασίου, μεσοβυζαντινού ναού και κτηρίου με εξαιρετικά ψηφιδωτά δάπεδα, στα οποία απεικονίζονται σκηνές του διονυσιακού κύκλου. Το 1995 οι επιμέρους ανασκαφικοί χώροι ενοποιήθηκαν, διαμορφώνοντας τον σημερινό αρχαιολογικό χώρο.

Στο έργο εντάσσεται και η μελέτη συντήρησης, αποκατάστασης και επανατοποθέτησης του περίφημου Ψηφιδωτού του Λυκούργου, το οποίο κοσμούσε κτήριο της Αρχαίας Τρίκκης. Το ψηφιδωτό αποκαλύφθηκε το 1958 από τον Δημήτριο Θεοχάρη και χρονολογείται στον 3ο αι. μ.Χ.

Η σύνθεσή του αναπτύσσεται γύρω από την κεντρική παράσταση του μύθου του Λυκούργου και αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα δείγματα ρωμαϊκής ψηφιδογραφίας στη Θεσσαλία. Αποσπάστηκε κατά την περίοδο 1978-1979 για λόγους προστασίας και συντήρησης και σήμερα διατηρείται σε επιμέρους τμήματα. Τη μελέτη αποκατάστασης και επανατοποθέτησής του εκπόνησε η Διεύθυνση Συντήρησης Αρχαίων και Νεωτέρων Μνημείων του Υπουργείου Πολιτισμού.

Διαχρονικό Μουσείο Τρικάλων

Το κτήριο της πρώην Ταξιαρχίας Υποστήριξης (ΤΑΞΥΠ) του Ελληνικού Στρατού, στους πρόποδες του λόφου του Προφήτη Ηλία, παραχωρήθηκε το 2020 στο Υπουργείο Πολιτισμού, με στόχο την αποκατάσταση, τον εκσυγχρονισμό και τη μετατροπή του σε Διαχρονικό Μουσείο.

Το έργο, συνολικού προϋπολογισμού άνω των 12.000.000 ευρώ, χρηματοδοτείται από το Περιφερειακό Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Θεσσαλία 2021-2027» και περιλαμβάνει τόσο την αποκατάσταση του κτηρίου όσο και την οργάνωση και υλοποίηση της μόνιμης έκθεσης. Το σύνολο των απαιτούμενων μελετών για τη μετατροπή του σε μουσείο, προϋπολογισμού περίπου 500.000 ευρώ, χρηματοδοτήθηκε από εθνικούς πόρους του Υπουργείου Πολιτισμού.

Προβλέπεται η αποκατάσταση και ο εκσυγχρονισμός του ιστορικού κτηρίου, ώστε να λειτουργήσει ως ένα σύγχρονο μουσείο, με υποδομές εξυπηρέτησης των επισκεπτών, κατάλληλους χώρους φύλαξης και συντήρησης των αρχαιοτήτων και μόνιμη έκθεση στον πρώτο όροφο.

Αυτή την περίοδο βρίσκονται σε εξέλιξη οι εργασίες αποκατάστασης του κτηρίου από τη Διεύθυνση Μελετών και Έργων Μουσείων και Πολιτιστικών Κτηρίων του Υπουργείου Πολιτισμού. Με την ολοκλήρωση των κτηριακών εργασιών, η Εφορεία Αρχαιοτήτων Τρικάλων θα αναλάβει τη δημιουργία της μόνιμης έκθεσης, καθώς και τον εξοπλισμό των εργαστηρίων συντήρησης και των αποθηκών.

Συγκρότημα Οσμάν Σαχ

Η αποκατάσταση του μνημειακού συνόλου του τεμένους και του μαυσωλείου Οσμάν Σαχ, προϋπολογισμού 1.950.000 ευρώ, με χρηματοδότηση από το Περιφερειακό Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Θεσσαλία 2021-2027», βρίσκεται στο στάδιο των πρόδρομων εργασιών.

Το έργο περιλαμβάνει την αρχιτεκτονική και στατική αποκατάσταση του τεμένους και του μαυσωλείου, με στόχο την πλήρη προστασία και ανάδειξη του μνημείου, το οποίο αποτελεί το μοναδικό σωζόμενο έργο του σημαντικού Οθωμανού αρχιτέκτονα Σινάν στην Ελλάδα.

Οι προβλεπόμενες παρεμβάσεις περιλαμβάνουν τη μολυβδοκάλυψη των θόλων του τεμένους και του μαυσωλείου, την εγκατάσταση φωτισμού ανάδειξης, τη δημιουργία μόνιμης έκθεσης στο εσωτερικό του τεμένους και την ολοκλήρωση των ηλεκτρομηχανολογικών εγκαταστάσεων.

Τα προηγούμενα χρόνια πραγματοποιήθηκαν εργασίες στερέωσης και συντήρησης, αντιμετώπισης της υγρασίας και καθαρισμού, ενώ εκπονήθηκαν και οι απαραίτητες μουσειογραφικές μελέτες.