Τρία εμβληματικά μνημεία της Ηπείρου αποδόθηκαν στην τοπική κοινωνία από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, Κωνσταντίνο Τασούλα, μετά την ολοκλήρωση των έργων αποκατάστασης και ανάδειξής τους από το Υπουργείο Πολιτισμού. Πρόκειται για το Τζαμί της Καλούτσιανης, στον αστικό ιστό της πόλης των Ιωαννίνων, το Οθωμανικό Λουτρό στο Κάστρο Ιωαννίνων και το Κάστρο Κιάφας στο Σούλι.
Οι παρεμβάσεις διασφαλίζουν την προστασία και τη μακρόχρονη διατήρηση τριών μνημείων ιδιαίτερης ιστορικής και αρχιτεκτονικής αξίας. Παράλληλα, τα επανεντάσσουν στη δημόσια ζωή ως χώρους πολιτισμού και ζωντανούς μάρτυρες της ιστορικής συνέχειας και της συλλογικής μνήμης, ενισχύοντας την επισκεψιμότητα και τη βιώσιμη ανάπτυξη της περιοχής.
Λίνα Μενδώνη: «Τα μνημεία αποκτούν ξανά ενεργό ρόλο στη ζωή των πολιτών»
Η Υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, δήλωσε: «Η Ήπειρος αποτελεί τόπο με μοναδικό πολιτιστικό απόθεμα, όπου η ιστορική συνέχεια της πατρίδας μας αποτυπώνεται σε μνημεία όλων των ιστορικών περιόδων. Η προστασία και η ανάδειξή τους αποτελούν στρατηγική προτεραιότητα του Υπουργείου Πολιτισμού, καθώς υπηρετούν τη διατήρηση της ιστορικής μνήμης, ενισχύουν την ταυτότητα των τοπικών κοινωνιών και δημιουργούν νέες προοπτικές βιώσιμης ανάπτυξης.
»Το Τζαμί της Καλούτσιανης, το Οθωμανικό Λουτρό στο Κάστρο Ιωαννίνων και το Κάστρο Κιάφας στο Σούλι αντιπροσωπεύουν διαφορετικές ιστορικές περιόδους, αναδεικνύοντας τον ενιαίο χαρακτήρα της πολιτιστικής μας κληρονομιάς, την οποία προσεγγίζουμε χωρίς διακρίσεις και με απόλυτο σεβασμό στην αυθεντικότητα και την ιστορική της αξία.
»Στόχος μας είναι να αποδίδουμε στην κοινωνία μνημεία αποκατεστημένα, ασφαλή, λειτουργικά και προσβάσιμα, ώστε να αποκτούν και πάλι ενεργό ρόλο στη ζωή των πολιτών. Ιδιαίτερα όταν τα μνημεία βρίσκονται στον αστικό ιστό, η αποκατάστασή τους δεν αφορά μόνο τη διάσωση της πολιτιστικής κληρονομιάς. Αποτελεί πράξη αναγέννησης για την ίδια τη γειτονιά.
»Οι κάτοικοι, που επί χρόνια συμβιώνουν με ένα μνημείο σε εγκατάλειψη, έχουν δικαίωμα να το απολαμβάνουν αποκατεστημένο, ως έναν ζωντανό χώρο πολιτισμού, ιστορικής μνήμης και δημιουργίας.
»Τα αποτελέσματα αυτά είναι καρπός της στενής συνεργασίας του Υπουργείου Πολιτισμού με την Περιφέρεια Ηπείρου, την Τοπική Αυτοδιοίκηση και την επιστημονική κοινότητα, αλλά και της αφοσίωσης των υπηρεσιών του Υπουργείου. Οι υπηρεσίες μας εργάζονται με υψηλή επιστημονική τεκμηρίωση, εμπειρία και αίσθημα ευθύνης, παραδίδοντας έργα εξαιρετικής ποιότητας.
»Το Κάστρο της Κιάφας, σκαρφαλωμένο στο βραχώδες έξαρμα του ορεινού όγκου του Σουλίου, αποτελεί σύμβολο της ηρωικής αντίστασης, της αυτοθυσίας και του πάθους για την ελευθερία, όχι μόνο των Σουλιωτών αλλά και ολόκληρου του λαού μας. Η αποκατάστασή του ήταν οφειλή στη μνήμη των ηρώων, αλλά και στο μέλλον του Σουλίου.
Τζαμί Καλούτσιανης
Χτισμένο τον 18ο αιώνα, το Τζαμί της Καλούτσιανης είναι χαρακτηρισμένο ιστορικό διατηρητέο μνημείο και συγκαταλέγεται στα σημαντικότερα κατάλοιπα της οθωμανικής περιόδου στα Ιωάννινα.
Το έργο αποκατάστασής του, προϋπολογισμού 2.200.000 ευρώ, χρηματοδοτήθηκε από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Υλοποιήθηκε από τη Διεύθυνση Αναστήλωσης Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Μνημείων, σε συνεργασία με τη Διεύθυνση Συντήρησης Αρχαίων και Νεωτέρων Μνημείων και την Εφορεία Αρχαιοτήτων Ιωαννίνων.
Οι εργασίες περιλάμβαναν την αποκατάσταση του μνημείου στην αρχική του μορφή, τη συντήρηση των τοιχογραφιών, των ξύλινων και γύψινων διακοσμητικών στοιχείων, καθώς και την απομάκρυνση μεταγενέστερων επεμβάσεων που είχαν αλλοιώσει τον χαρακτήρα του.
Κατά τη διάρκεια του έργου αποκαλύφθηκαν σημαντικά αρχαιολογικά κατάλοιπα, τα οποία αναδείχθηκαν και εντάχθηκαν στον επισκέψιμο χώρο.
Το μνημείο αποδίδεται πλέον στους κατοίκους και στους επισκέπτες των Ιωαννίνων ως ένας νέος χώρος πολιτισμού, ο οποίος εμπλουτίζει την περιήγηση στην πόλη και αναβαθμίζει τη φυσιογνωμία του ιστορικού αστικού ιστού.
Οθωμανικό Λουτρό στο Κάστρο Ιωαννίνων
Το Οθωμανικό Λουτρό βρίσκεται στο ιστορικό σύνολο της βορειοανατολικής ακρόπολης του Κάστρου Ιωαννίνων. Αποτελεί ένα από τα πρωιμότερα σωζόμενα μνημεία της Οθωμανικής περιόδου και οργανικό τμήμα ενός μοναδικού μνημειακού συνόλου.
Το έργο αποκατάστασης και ανάδειξής του, προϋπολογισμού 1.900.000 ευρώ, υλοποιήθηκε από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Ιωαννίνων. Χρηματοδοτήθηκε από τα Περιφερειακά Επιχειρησιακά Προγράμματα «Ήπειρος 2014-2020» και «Ήπειρος 2021-2027».
Οι παρεμβάσεις περιλάμβαναν εργασίες στερέωσης και αποκατάστασης του κτηρίου, καθώς και αναβάθμιση των υποδομών και της προσβασιμότητας.
Με την ολοκλήρωση του έργου, το Κάστρο Ιωαννίνων αποκτά έναν ακόμη οργανωμένο και επισκέψιμο χώρο. Το αποκατεστημένο λουτρό αναβαθμίζει την εμπειρία των επισκεπτών και διευρύνει τις δυνατότητες πολιτιστικής αξιοποίησης του μνημειακού συνόλου.
Κάστρο Κιάφας στο Σούλι
Το Κάστρο Κιάφας είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με τους αγώνες των Σουλιωτών για την ελευθερία. Αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα οχυρωματικά μνημεία της νεότερης ελληνικής ιστορίας και κορυφαίο τοπόσημο της συλλογικής ιστορικής μνήμης.
Η αποκατάστασή του εντάσσεται στο ολοκληρωμένο στρατηγικό σχέδιο προστασίας, ανάδειξης και βιώσιμης αξιοποίησης του ιστορικού χώρου του Σουλίου. Το σχέδιο εκπονήθηκε στο πλαίσιο της Προγραμματικής Σύμβασης Πολιτισμικής Ανάπτυξης μεταξύ του Υπουργείου Πολιτισμού, της Περιφέρειας Ηπείρου και του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου.
Η ολοκλήρωση του έργου αποτελεί σημαντικό βήμα για την υλοποίηση του συνολικού σχεδιασμού, ο οποίος αποσκοπεί στην ανάδειξη του Σουλίου ως τόπου ιστορικής μνήμης, πολιτισμού και βιώσιμης ανάπτυξης.
Το έργο στερέωσης, αποκατάστασης και ανάδειξης του μνημείου είχε συνολικό προϋπολογισμό 2.200.000 ευρώ. Χρηματοδοτήθηκε από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και υλοποιήθηκε από τη Διεύθυνση Αναστήλωσης Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Μνημείων του Υπουργείου Πολιτισμού.
Οι εργασίες περιλάμβαναν εκτεταμένες επεμβάσεις στερέωσης και αποκατάστασης των τειχών, συντήρηση των λιθοδομών, ανακατασκευή λίθινων τόξων και αποκατάσταση επιμέρους αρχιτεκτονικών στοιχείων, με απόλυτο σεβασμό στην αυθεντικότητα και στον ιστορικό χαρακτήρα του μνημείου.
Με την ολοκλήρωση του έργου, το Κάστρο Κιάφας αποδίδεται πλήρως επισκέψιμο στο κοινό. Ένας τόπος-σύμβολο της νεότερης ελληνικής ιστορίας αναδεικνύεται και μετατρέπεται σε νέο πυρήνα πολιτισμού, ιστορικής μνήμης και αναπτυξιακής προοπτικής για το Σούλι και την ευρύτερη περιοχή.
ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
