Συμπληρωματικές εργασίες αποκατάστασης, διαμόρφωση του περιβάλλοντος χώρου και δημιουργία περιηγητικής διαδρομής σχεδιάζονται για το Κάστρο του Πυθίου στον Έβρο. Κατά την αυτοψία της στο μνημείο, η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη ζήτησε από την αρμόδια Εφορεία Αρχαιοτήτων να προετοιμάσει έως το τέλος του 2026 τον οδικό χάρτη των παρεμβάσεων.

Η αναστήλωση του κάστρου ξεκίνησε στις αρχές της δεκαετίας του 2000 και ολοκληρώθηκε το 2008, συμβάλλοντας καθοριστικά στη διάσωσή του. Παρότι το μνημείο διατηρείται σε πολύ καλή κατάσταση, σύμφωνα με το Υπουργείο Πολιτισμού, η πάροδος σχεδόν δύο δεκαετιών καθιστά αναγκαίες συμπληρωματικές και διορθωτικές εργασίες.

Το σχέδιο θα περιλαμβάνει παρεμβάσεις στο ίδιο το μνημείο, όπου απαιτούνται, καθώς και αποκατάσταση και διαμόρφωση του περιβάλλοντος χώρου. Ιδιαίτερη έμφαση προβλέπεται να δοθεί στην παρουσίαση της ιστορίας και της λειτουργίας του κάστρου μέσω ψηφιακής έκθεσης, προσαρμοσμένης στις δυνατότητες του κτηρίου και στους περιορισμούς πρόσβασης στους ορόφους του. Στόχος είναι να αναδειχθεί παράλληλα η βυζαντινή παρουσία στην περιοχή.

Κατοικία, καταφύγιο και θησαυροφυλάκιο

Γνωστό κατά τους βυζαντινούς χρόνους ως Εμπύθιον, το Κάστρο του Πυθίου δεσπόζει σε στρατηγική θέση κοντά στην κοιλάδα του Έβρου. Η κατασκευή του ανάγεται στις αρχές του 14ου αιώνα και συνδέεται με τον Ιωάννη ΣΤ’ Καντακουζηνό, ο οποίος το χρησιμοποίησε ως προσωπική κατοικία, καταφύγιο και θησαυροφυλάκιο. Η ιστορία του εντάσσεται στο ταραγμένο περιβάλλον των δυναστικών συγκρούσεων και του εμφυλίου πολέμου της εποχής.

Το συγκρότημα διαθέτει δύο περιβόλους και δύο επιβλητικούς πύργους. Ο μεγαλύτερος, με σχεδόν τετράγωνη κάτοψη, πλευρά περίπου 15 μέτρων και τρεις ορόφους, προοριζόταν κυρίως για κατοικία. Ο δεύτερος, με τέσσερα επίπεδα και σωζόμενο ύψος περίπου 20 μέτρων, ενίσχυε την αμυντική λειτουργία του κάστρου.

Ο συνδυασμός οικιστικών και αμυντικών λειτουργιών αποτελεί βασικό γνώρισμα της αρχιτεκτονικής του. Οι θολωτοί χώροι, οι πλίνθινες θολοδομίες και οι λίθινες καταχύστρες, που επέτρεπαν την άμυνα των τειχών από ψηλά, μαρτυρούν την οικοδομική και αμυντική τεχνογνωσία της περιόδου. Παράλληλα, στοιχεία που συνδέονται με δυτικές οχυρωματικές επιρροές προσδίδουν στο μνημείο ιδιαίτερη θέση στη βυζαντινή στρατιωτική αρχιτεκτονική.

Σήμερα, ο χώρος φιλοξενεί τους θερινούς μήνες πολιτιστικές εκδηλώσεις της Εφορείας Αρχαιοτήτων Έβρου, διατηρώντας τη σύνδεσή του με την τοπική κοινωνία.

Στο πλαίσιο της επίσκεψής της στο Πύθιο, η υπουργός μετέβη επίσης στο κενοτάφιο του Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως Κυρίλλου ΣΤ’, ο οποίος απαγχονίστηκε στην Αδριανούπολη το 1821. Σύμφωνα με την τοπική παράδοση, το σώμα του, που είχε ριχθεί στον Έβρο, εντοπίστηκε στην περιοχή του Πυθίου και ενταφιάστηκε κρυφά από τον κάτοικο Χρήστο Αργυρίου.