Τρεις αποκατεστημένοι μεταβυζαντινοί ναοί στην ευρύτερη περιοχή του Διδυμοτείχου αποδόθηκαν στη λατρεία και στις τοπικές κοινότητες από την υπουργό Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη. Πρόκειται για τον Άγιο Παντελεήμονα Παλιουρίου, τον Άγιο Αθανάσιο Μεταξάδων και τον Άγιο Αθανάσιο Αλεποχωρίου, μνημεία που συνδέονται με την ιστορία και τη θρησκευτική ζωή των χριστιανικών πληθυσμών του Έβρου.

Η αποκατάστασή τους, συνολικού προϋπολογισμού ενός εκατομμυρίου ευρώ, χρηματοδοτήθηκε από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και υλοποιήθηκε από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Έβρου και τη Διεύθυνση Συντήρησης Αρχαίων και Νεότερων Μνημείων του Υπουργείου Πολιτισμού.

Οι εργασίες περιέλαβαν στερέωση και συντήρηση των τοιχοποιιών, κατασκευή στραγγιστικών αγωγών, επισκευή των στεγών και αντικατάσταση κεράμων και θυροφύλλων. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη συντήρηση των τοιχογραφιών και των ξύλινων τέμπλων, ενώ εγκαταστάθηκαν νέο ηλεκτρολογικό δίκτυο και φωτισμός, σύστημα ύδρευσης και αυτόματο σύστημα πυροπροστασίας.

Οι τρεις ναοί χρονολογούνται στα τέλη του 17ου και στις αρχές του 18ου αιώνα. Βρίσκονται στην ευρύτερη περιοχή του Ερυθροπόταμου, κοντά στα ελληνοβουλγαρικά σύνορα, και αποτελούν χαρακτηριστικά δείγματα μονόκλιτης ξυλόστεγης βασιλικής, με λιτή εξωτερική αρχιτεκτονική και αξιόλογο εσωτερικό τοιχογραφικό διάκοσμο. Στα κοιμητήρια των Μεταξάδων και του Αλεποχωρίου διασώζονται επίσης χαρακτηριστικές επιτάφιες στήλες του 17ου, 18ου και 19ου αιώνα.

Κατά την τελετή απόδοσης του Αγίου Παντελεήμονα Παλιουρίου, η υπουργός υπογράμμισε τη σημασία της φροντίδας των μικρότερων μνημείων, που συνδέονται με τη συλλογική μνήμη των τοπικών κοινωνιών, και της διατήρησης της λατρευτικής τους χρήσης. Τον αγιασμό τέλεσε ο μητροπολίτης Διδυμοτείχου, Ορεστιάδος και Σουφλίου Δαμασκηνός.

Στην τελική φάση οι εργασίες στο Τέμενος Βαγιαζήτ

Στο πλαίσιο της επίσκεψής της στον Έβρο, η Λίνα Μενδώνη πραγματοποίησε αυτοψία στο Τέμενος Βαγιαζήτ στο Διδυμότειχο. Σύμφωνα με το Υπουργείο Πολιτισμού, στην τελική φάση βρίσκεται η κατασκευή της ξυλόγλυπτης οροφής του κεντρικού τρούλου, η οποία αποτελείται από 7.000 επιμέρους ξύλινα στοιχεία και αναπαράγει την αρχική μορφή της.

Παράλληλα, ολοκληρώνονται η διαμόρφωση του περιβάλλοντος χώρου και οι παρεμβάσεις για τον προσωρινό φωτισμό ανάδειξης. Το έργο έχει συνολικό προϋπολογισμό 15 εκατομμυρίων ευρώ και χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης και τον τακτικό προϋπολογισμό του Υπουργείου Πολιτισμού. Η απόδοση του μνημείου, πλήρως προσβάσιμου στο κοινό, προγραμματίζεται εντός του 2026.

Μελέτες για την Παναγία Κοσμοσώτειρα

Η επίσκεψη ολοκληρώθηκε στην Παναγία Κοσμοσώτειρα στις Φέρες, που ιδρύθηκε το 1151 από τον Ισαάκιο Κομνηνό και αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα βυζαντινά μνημεία της Θράκης.

Για την προστασία και αποκατάστασή της εκπονείται στατική μελέτη, με αντικείμενο τη διερεύνηση της στατικής επάρκειας και τον προσδιορισμό των αναγκαίων παρεμβάσεων. Παράλληλα, εξελίσσονται η γεωτεχνική μελέτη και η γεωφυσική διασκόπηση του περιβάλλοντος χώρου. Θα ακολουθήσουν η αρχιτεκτονική μελέτη αποκατάστασης, η μελέτη διαμόρφωσης του περιβάλλοντος χώρου και οι μελέτες για τις ηλεκτρομηχανολογικές εγκαταστάσεις και τη συντήρηση των τοιχογραφιών.