Προχωρεί ο σχεδιασμός για τη δημιουργία του Διαχρονικού Μουσείου Ξάνθης στην Καπναποθήκη «Μπασιούδη», μετά τη θετική γνωμοδότηση του Κεντρικού Συμβουλίου Νεωτέρων Μνημείων επί των μελετών αποκατάστασης του κτηρίου, σε συνάρτηση με τη μουσειογραφική προμελέτη.

Το διατηρητέο κτήριο, στη συμβολή των οδών Αβδήρων 50 και Έλλης, ανήκει στην Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης και παραχωρήθηκε το 2025 στο Υπουργείο Πολιτισμού για να αποκατασταθεί και να αποκτήσει μουσειακή χρήση.

Το νέο μουσείο θα παρουσιάζει την ιστορική διαδρομή της Ξάνθης από την προϊστορία έως τους νεότερους χρόνους. Οι εκθεσιακοί χώροι, συνολικής επιφάνειας περίπου 1.070 τ.μ., θα αναπτύσσονται σε τρεις στάθμες, με ειδικό φωτισμό, ψηφιακές και διαδραστικές εφαρμογές. Προβλέπονται επίσης χώρος υποδοχής, πωλητήριο και αναψυκτήριο, ενώ οι διοικητικές και αποθηκευτικές ανάγκες θα καλυφθούν σε δύο γειτονικά κτήρια του Υπουργείου Πολιτισμού.

Η καπναποθήκη ως έκθεμα

Κεντρικό στοιχείο της μουσειογραφικής πρότασης αποτελεί η ίδια η Καπναποθήκη. Ο ιστορικός ξύλινος φέρων οργανισμός θα παραμείνει ορατός, εντάσσοντας τη βιομηχανική ταυτότητα του μνημείου στην εκθεσιακή εμπειρία.

Η μελέτη προβλέπει τη διατήρηση του κελύφους, των ξύλινων στοιχείων, της διαφοροποίησης των επιπέδων και των αρχικών εισόδων. Οι εργασίες περιλαμβάνουν ενίσχυση των λιθοδομών, αντιμετώπιση της υγρασίας, συντήρηση και επισκευή της ξύλινης κατασκευής, ανακατασκευή της στέγης και αποκατάσταση των όψεων και των κουφωμάτων.

Για να αντέξει το κτήριο τα αυξημένα φορτία της μουσειακής χρήσης, προβλέπεται η κατασκευή ανεξάρτητου χαλύβδινου φέροντος οργανισμού, χωρίς να επιβαρύνεται η ιστορική ξύλινη κατασκευή. Παράλληλα, σχεδιάζονται εγκαταστάσεις πυροπροστασίας και ασφάλειας, καθώς και συστήματα κλιματισμού και ελέγχου των περιβαλλοντικών συνθηκών για την προστασία των εκθεμάτων.

Για την πρόσβαση ατόμων με αναπηρία προβλέπεται ράμπα στη δευτερεύουσα είσοδο, ενώ προτείνεται η πεζοδρόμηση των οδών Βασιλειάδη και Αβδήρων για την ασφαλή κίνηση των επισκεπτών.

Μνημείο της βιομηχανικής ιστορίας της πόλης

Η Καπναποθήκη του καπνέμπορου Ευάγγελου Μπασιούδη χρονολογείται στα τέλη του 19ου αιώνα και αποτελεί αντιπροσωπευτικό δείγμα της νεοκλασικής βιομηχανικής αρχιτεκτονικής της Ξάνθης. Χαρακτηρίζεται από συμμετρικές όψεις, επαναλαμβανόμενα ανοίγματα, λιτή διακόσμηση και μεγάλους ενιαίους εσωτερικούς χώρους.

Το 1992 χαρακτηρίστηκε έργο τέχνης και ιστορικό διατηρητέο μνημείο. Στο παρελθόν λειτουργούσε ως ενιαίο συγκρότημα καπνεμπορικής δραστηριότητας με τη γειτονική, επίσης διατηρητέα, Καπναποθήκη «Καραδημόγλου».

Σε δήλωσή της, η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη υπογράμμισε ότι η αποκατάσταση συνδυάζει την προστασία της βιομηχανικής κληρονομιάς με την ανάδειξη της ιστορίας της Ξάνθης. Επισήμανε επίσης ότι η αξιοποίηση των γειτονικών βιομηχανικών κτηρίων για τις ανάγκες της Εφορείας Αρχαιοτήτων Ξάνθης συμβάλλει στη δημιουργία ενός νέου πολιτιστικού πυρήνα στην πόλη.