Αργυρώ Ε. Μουντάκη, Από τους αδελφούς Grimm στον Johann Georg von Hahn: Το λαϊκό παραμύθι και η θεσμοποίησή του στην Ευρώπη του 19ου αιώνα (σειρά: Λαογραφία. Ερμηνευτικές και Μεθοδολογικές Προσεγγίσεις, 1), Ινστιτούτο του Βιβλίου – Καρδαμίτσα, Αθήνα 2026, 488 σελ. ISBN: 978-960-354-614-6
Η παρούσα μονογραφία μελετά τη διαδικασία θεσμοποίησης του λαϊκού παραμυθιού στην Ευρώπη του 19ου αιώνα, από το θεμελιώδες και πρωτοπόρο έργο των αδελφών Grimm, Kinder- und Hausmärchen, έως την πρώτη έκδοση ελληνικών λαϊκών παραμυθιών στη γερμανική γλώσσα, με τίτλο Griechische und albanesische Märchen (1864), έργο του Johann Georg von Hahn. Μέσα από συστηματική αρχειακή και βιβλιογραφική έρευνα, την αξιοποίηση χειρόγραφων τεκμηρίων και τη συγκριτική μελέτη ελληνικών, γερμανικών και αγγλικών πηγών, ανασυντίθεται το δίκτυο ιδεών, επιστημονικών σχέσεων και πολιτισμικών ανταλλαγών που διαμόρφωσε τη νεότερη παραμυθολογική έρευνα.
Παρουσιάζονται και αναλύονται η ζωή και το έργο των αδελφών Jacob και Wilhelm Grimm, καθώς και του Johann Georg von Hahn. Διερευνώνται οι επιρροές των Grimm στον Hahn, αλλά και το αποτύπωμα των λογίων αυτών στην καθιέρωση του λαϊκού παραμυθιού ως σημαντικού αντικειμένου επιστημονικής μελέτης. Οι αδελφοί Grimm υπήρξαν οι πρώτοι συστηματικοί συλλογείς λαϊκών παραμυθιών σε διεθνές επίπεδο, εφαρμόζοντας επιστημονική μεθοδολογία, η οποία στη συνέχεια αποτέλεσε πρότυπο για πολλούς λογίους και συλλογείς παραμυθιών σε ολόκληρο τον κόσμο.
Ο Johann Georg von Hahn, ένας από τους σημαντικότερους συνεχιστές του έργου των Grimm, υπήρξε ο πρώτος συστηματικός συλλογέας ελληνικών λαϊκών παραμυθιών. Η παρούσα έρευνα εξετάζει τις σχέσεις του Hahn τόσο με τους αδελφούς Grimm όσο και με άλλους σημαντικούς λογίους της εποχής, ενώ παράλληλα διερευνά τις διαδικασίες συλλογής, μετάφρασης, επεξεργασίας και έκδοσης των ελληνικών αυτών παραμυθιών. Περαιτέρω, πραγματοποιείται συγκριτική ανάλυση των αντίστοιχων διαδικασιών που ακολούθησαν οι αδελφοί Grimm για τη συλλογή, επεξεργασία και έκδοση λαϊκών παραμυθιών.
Παράλληλα, εξετάζεται η μετάβαση από την προφορική αφήγηση στο χειρόγραφο και, στη συνέχεια, στο έντυπο κείμενο, το οποίο εκδόθηκε στη γερμανική γλώσσα. Αναδεικνύεται, επομένως, η δυναμική σχέση μεταξύ προφορικότητας και επεξεργασίας του αφηγηματικού υλικού με σκοπό τη δημοσίευσή του.
Η μελέτη φωτίζει μια μέχρι σήμερα περιορισμένα διερευνημένη σελίδα της ιστορίας των ιδεών και της Λαογραφίας και αναδεικνύει τη συλλογή ελληνικών λαϊκών παραμυθιών του Hahn ως κομβικό σταθμό για τη διάδοση και πρόσληψη του ελληνικού λαϊκού πολιτισμού στην Ευρώπη του 19ου αιώνα, με κύριο όχημα το ελληνικό λαϊκό παραμύθι. (από το οπισθόφυλλο του βιβλίου)
