Στην κατασκευή έργου παράκτιας προστασίας του δυτικού επιθαλάσσιου τείχους του Κάστρου της Μεθώνης προχωρά το Υπουργείο Πολιτισμού. Η παρέμβαση προβλέπει έναν συνεχή ύφαλο κυματοθραύστη, εξ ολοκλήρου κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας, ώστε να περιορίζεται η ένταση των κυματισμών που προκαλούν σοβαρές φθορές στο μνημείο.

Η ακτομηχανική μελέτη προβλέπει κυματοθραύστη μήκους περίπου 485 μέτρων, σε απόσταση από την ακτή και σε κατάλληλο βάθος. Στόχος είναι η προστασία του ευάλωτου τμήματος των οχυρώσεων μεταξύ του βορειότερου και του νοτιότερου πύργου, χωρίς αλλοίωση της φυσιογνωμίας και του επιθαλάσσιου χαρακτήρα του Κάστρου. Παράλληλα, αποφεύγονται οι εκσκαφές στην άμεση θαλάσσια περίμετρο των τειχών, ώστε να μην επιβαρυνθεί η υφιστάμενη κατάσταση της λιθοδομής.

Η παράκτια ζώνη που προβλέπεται να προστατευθεί εκτείνεται σε μήκος περίπου 450 μέτρων, καλύπτοντας σχεδόν το σύνολο της νοτιοδυτικής ακτογραμμής της χερσονήσου του Αγίου Νικολάου, όπου αναπτύσσονται τα οχυρωματικά έργα.

Οι φθορές στο δυτικό τείχος

Το δυτικό επιθαλάσσιο τείχος χρονολογείται στον 13ο αιώνα, με μεταγενέστερες επισκευές από τον 15ο αιώνα και εξής. Με ευθύγραμμα τείχη και πύργους κατά μήκος της φυσικής ακτογραμμής, αποτελεί χαρακτηριστικό δείγμα μεσαιωνικής οχυρωματικής αρχιτεκτονικής.

Η συνεχής έκθεσή του στην έντονη κυματική δράση έχει προκαλέσει διάβρωση και αποσάθρωση λίθων, αποδιοργάνωση του πυρήνα της λιθοδομής, ρηγματώσεις και καταρρεύσεις τμημάτων της τοιχοποιίας. Στο τείχος καταγράφονται πέντε σημαντικοί κρατήρες και περιοχές κατάρρευσης. Ορισμένες από τις βλάβες αποδίδονται σε βομβαρδισμούς κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, ενώ άλλες στον συνδυασμό έντονων βροχοπτώσεων και κυματικής δράσης.

Όπως ανέφερε η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, στο Κάστρο έχουν ήδη πραγματοποιηθεί εργασίες στερέωσης, αποκατάστασης και ανάδειξης των τειχών και των κτηρίων, με στόχο την προστασία του και την ασφαλή λειτουργία του ως οργανωμένου αρχαιολογικού χώρου. Ωστόσο, στις αρχές του 2021 παρατηρήθηκαν νέες βλάβες, με αποκολλήσεις λίθων από την εξωτερική παρειά τμημάτων των τειχών, που κατέστησαν αναγκαία τη λήψη πρόσθετων μέτρων.

Η υπουργός υπογράμμισε ότι η έγκριση της ακτομηχανικής και της περιβαλλοντικής μελέτης αποτελεί σημαντικό βήμα για την αντιμετώπιση των αιτιών φθοράς και τη μακροχρόνια προστασία του μνημείου.

Προστασία των λιβαδιών Ποσειδωνίας

Το έργο χωροθετείται στη θαλάσσια περιοχή του Στενού της Μεθώνης, εντός προστατευόμενης περιοχής του δικτύου Natura 2000. Για τον λόγο αυτό, η περιβαλλοντική μελέτη περιλαμβάνει Ειδική Οικολογική Αξιολόγηση.

Οι παρεμβάσεις προβλέπεται να γίνουν εκτός των περιοχών του θαλάσσιου πυθμένα όπου έχουν καταγραφεί λιβάδια του προστατευόμενου είδους Posidonia oceanica, ώστε να αποφευχθούν άμεσες επιπτώσεις στο σημαντικό αυτό θαλάσσιο οικοσύστημα.

Οι μελέτες και η χρηματοδότηση

Οι αναγκαίες μελέτες για την αποκατάσταση του δυτικού και του ανατολικού τείχους, της Ακρόπολης και του επιθαλάσσιου οχυρού Μπούρτζι εκπονήθηκαν στο πλαίσιο προγραμματικής σύμβασης που συνήφθη το 2021 μεταξύ του Υπουργείου Πολιτισμού, της Περιφέρειας Πελοποννήσου και του Δήμου Πύλου–Νέστορος, με χρηματοδότηση από την Περιφέρεια.

Φορέας υλοποίησης είναι η Διεύθυνση Αναστήλωσης Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Μνημείων. Το έργο αποκατάστασης και ανάδειξης του δυτικού τείχους έχει προϋπολογισμό 1,7 εκατ. ευρώ και χρηματοδοτείται από το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης του Υπουργείου Πολιτισμού.