Το Υπουργείο Πολιτισμού υλοποιεί ολοκληρωμένο σχέδιο αναβάθμισης του Αρχαιολογικού Μουσείου Κιλκίς, το οποίο περιλαμβάνει τον εκσυγχρονισμό του υφιστάμενου κτηρίου, την επανέκθεση των συλλογών του και την επέκτασή του σε όμορο οικόπεδο, το οποίο παραχωρήθηκε από το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων στο Υπουργείο Πολιτισμού.

Ο συνολικός προϋπολογισμός των παρεμβάσεων ξεπερνά τα 3.500.000 ευρώ, χωρίς να περιλαμβάνεται το κόστος κατασκευής του νέου κτηρίου. Το έργο χρηματοδοτείται με 2.300.000 ευρώ από το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης του Υπουργείου Πολιτισμού και με 1.100.000 ευρώ από το Περιφερειακό Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Κεντρική Μακεδονία» – ΕΣΠΑ 2021-2027. Από εθνικούς πόρους του Υπουργείου Πολιτισμού χρηματοδοτείται, επίσης, το σύνολο των αναγκαίων μελετών, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που αφορούν την επέκταση του Μουσείου.

Ήδη έχουν εγκριθεί οι προμελέτες –αρχιτεκτονική, ειδική αρχιτεκτονική διαμόρφωσης περιβάλλοντος χώρου, στατική και ηλεκτρομηχανολογική– για το νέο κτήριο, ενώ βρίσκεται σε εξέλιξη η επόμενη φάση των μελετών.

Στο πλαίσιο της επανέκθεσης των συλλογών του Μουσείου προωθούνται, παράλληλα, οι απαραίτητες παρεμβάσεις για την ασφάλεια των σημαντικών αρχαιολογικών εκθεμάτων του. Μεταξύ αυτών ο Κούρος της Ευρωπού, ένα από τα σημαντικότερα εκθέματα της συλλογής, για τον οποίο προβλέπεται ειδική στατική μελέτη στήριξης και αντισεισμικής προστασίας, ώστε να διασφαλιστούν η ασφαλής έκθεση και η προστασία του.

Στόχος του συνολικού έργου είναι η δημιουργία ενός σύγχρονου πολιτιστικού χώρου και η ουσιαστική αναβάθμιση της εμπειρίας των επισκεπτών.

Η Υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, δήλωσε: «Το Υπουργείο Πολιτισμού υλοποιεί στο Κιλκίς ένα συνεκτικό και πολυεπίπεδο σχέδιο για την αναβάθμιση του Αρχαιολογικού Μουσείου της πόλης και την ανάδειξη του σημαντικού πολιτιστικού αποθέματος της περιοχής. Με τον σχεδιασμό της επέκτασής του, τον εκσυγχρονισμό του υφιστάμενου Μουσείου και την επανέκθεση των συλλογών του, δημιουργούμε ένα σύγχρονο Μουσείο, με αναβαθμισμένες υποδομές, νέους εκθεσιακούς και αποθηκευτικούς χώρους και σύγχρονες υπηρεσίες για το κοινό. Η συνολική αυτή παρέμβαση εντάσσεται στην πολιτική του Υπουργείου Πολιτισμού για τη δημιουργία σύγχρονων, βιώσιμων, προσβάσιμων και ενεργειακά αποδοτικών μουσείων, που να λειτουργούν αναζωογονητικά για τις τοπικές κοινωνίες. Στόχος μας είναι το Αρχαιολογικό Μουσείο Κιλκίς να αναδείξει, με σύγχρονο τρόπο, τον αρχαιολογικό πλούτο της περιοχής, να υποδέχεται περισσότερους επισκέπτες και να ανταποκρίνεται στις ανάγκες της τοπικής κοινωνίας.

»Παράλληλα, μεριμνούμε με ιδιαίτερη προσοχή για την προστασία των ίδιων των αρχαιολογικών τεκμηρίων, που επανεκτίθενται με την ολοκλήρωση του έργου αναβάθμισης του υφιστάμενου κτηρίου του Αρχαιολογικού Μουσείου. Ο Κούρος της Ευρωπού, ένα από τα σημαντικότερα και πλέον εμβληματικά εκθέματα του Μουσείου και το μοναδικό σχεδόν ακέραιο άγαλμα κούρου που έχει βρεθεί στη Μακεδονία, απαιτεί ειδική αντιμετώπιση λόγω της ευαισθησίας των περιοχών στήριξής του.

»Η εγκεκριμένη λύση προβλέπει ένα σύγχρονο σύστημα σεισμικής μόνωσης και διακριτικής συγκράτησης, το οποίο προστατεύει το αυθεντικό γλυπτό χωρίς επεμβάσεις στο μάρμαρο. Επενδύουμε όχι μόνο στην προστασία και την ανάδειξη των αρχαιοτήτων, αλλά και στη δημιουργία των προϋποθέσεων ώστε ο πολιτισμός να αποτελεί σταθερό παράγοντα ποιότητας ζωής, εξωστρέφειας και ανάπτυξης για την τοπική κοινωνία» κατέληξε η Υπουργός.

Επέκταση του Αρχαιολογικού Μουσείου Κιλκίς

Η μελέτη για την επέκταση του Αρχαιολογικού Μουσείου Κιλκίς αφορά τον σχεδιασμό ενός νέου κτηρίου, το οποίο θα λειτουργεί συμπληρωματικά προς το υφιστάμενο Μουσείο, διευρύνοντας σημαντικά τους διαθέσιμους χώρους και διατηρώντας παράλληλα τη λειτουργική του αυτοτέλεια.

Η επέκταση σχεδιάζεται στο όμορο οικόπεδο του Μουσείου, εμβαδού 2.224 τ.μ., το οποίο παραχωρήθηκε κατά κυριότητα από το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων στο Υπουργείο Πολιτισμού.

Η μελέτη του νέου κτηρίου και του περιβάλλοντος χώρου εκπονήθηκε λαμβάνοντας υπόψη το εγκεκριμένο κτηριολογικό πρόγραμμα για την επέκταση του Αρχαιολογικού Μουσείου Κιλκίς, τους ισχύοντες όρους δόμησης για το ακίνητο, καθώς και το έργο αναβάθμισης του όμορου υφιστάμενου κτηρίου του Μουσείου, το οποίο βρίσκεται σε εξέλιξη.

Το νέο κτήριο, μικτού εμβαδού περίπου 860 τ.μ., αναπτύσσεται σε τρία επίπεδα. Στο υπόγειο προβλέπονται αρχαιολογικές αποθήκες, data room, χώροι ηλεκτρομηχανολογικών εγκαταστάσεων και μηχανοστάσια. Στο ισόγειο χωροθετούνται ο χώρος υποδοχής, αίθουσα περιοδικών εκθέσεων, χώροι εξυπηρέτησης του κοινού –αναψυκτήριο και χώροι υγιεινής, συμπεριλαμβανομένου WC ΑμεΑ–, βιβλιοθήκη, αναγνωστήριο, αρχειοθήκη και γραφεία. Στον όροφο προβλέπονται γραφεία για το προσωπικό της Εφορείας Αρχαιοτήτων Κιλκίς, χώρος συνεδριάσεων και χώροι υγιεινής προσωπικού.

Ο Κούρος της Ευρωπού

Ο Κούρος της Ευρωπού είναι ανδρόμορφο άγαλμα φυσικού μεγέθους, ύψους 1,86 μ., και αποτελεί σημαντικό δείγμα της Ύστερης Αρχαϊκής περιόδου. Είναι κατασκευασμένος από θασίτικο μάρμαρο και απεικονίζει γυμνή ανδρική μορφή σε μετωπική στάση, με το αριστερό πόδι ελαφρώς προτεταμένο και απλοποιημένη απόδοση των ανατομικών χαρακτηριστικών.

Το άγαλμα βρέθηκε το 1968 στην Ευρωπό και εκτέθηκε στο Αρχαιολογικό Μουσείο Κιλκίς. Το 1978 αρχαιοκάπηλοι το τεμάχισαν επιχειρώντας να το κλέψουν, αφαιρώντας τελικά μόνο την κεφαλή του. Η κεφαλή εντοπίστηκε αργότερα στο εξωτερικό και επαναπατρίστηκε το 1981, ενώ το άγαλμα αποκαταστάθηκε και επανεκτέθηκε στο Μουσείο.

Ο Κούρος της Ευρωπού διατηρεί συνολικά καλή δομική κατάσταση, παρά τις φθορές στις μαρμάρινες επιφάνειες και τις παλαιότερες επεμβάσεις αποκατάστασης. Τα σημαντικότερα προβλήματα εντοπίζονται στις περιοχές στήριξης, όπου παρατηρούνται ρηγματώσεις και αποκολλήσεις, με αποτέλεσμα μειωμένη αντοχή σε πλευρικές και σεισμικές καταπονήσεις.

Για τον λόγο αυτό κρίθηκαν αναγκαία πρόσθετα μέτρα προστασίας. Η εγκεκριμένη λύση προβλέπει σεισμική μόνωση του βάθρου με επιφάνειες ολίσθησης και διακριτική, αντιστρέψιμη συγκράτηση του γλυπτού, χωρίς επέμβαση στο αυθεντικό υλικό. Στόχος είναι ο περιορισμός των σεισμικών καταπονήσεων, ιδιαίτερα στις ευάλωτες περιοχές των αστραγάλων, και η ασφαλής προστασία του Κούρου από νέες φθορές.