Αναζητώντας την Πέλλα στους παλαιούς χάρτες

Το Μουσείο Γέσιου στην Έδεσσα και η Εφορεία Αρχαιοτήτων Πέλλας, σε συνεργασία με το Υπουργείο Πολιτισμού και το Κέντρο Πολιτισμού της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, παρουσιάζουν την περιοδική έκθεση «Αναζητώντας την Πέλλα στους παλαιούς χάρτες», από τις 20 Ιουνίου έως τις 31 Οκτωβρίου 2026.

Η έκθεση επικεντρώνεται στην ιστορική γεωγραφία της Μακεδονίας και ιδιαίτερα της Πέλλας, μέσα από μια επιλεγμένη παρουσίαση σπάνιων χαρτών που προέρχονται από τις αξιόλογες ιδιωτικές συλλογές των Σάββα Δεμερτζή και Αριστοτέλη Νανιόπουλου.

Η χαρτογράφηση υπήρξε διαχρονικά κάτι περισσότερο από ένα πρακτικό μέσο προσανατολισμού. Αποτελεί έναν τρόπο κατανόησης, ερμηνείας και οργάνωσης του κόσμου, ενώ οι παλαιοί χάρτες συνιστούν σήμερα πολύτιμες πηγές ιστορικών, γεωγραφικών και πολιτισμικών πληροφοριών. Οι αρχαιότεροι σωζόμενοι χάρτες που απεικονίζουν τη Μακεδονία και την Πέλλα χρονολογούνται στον 15ο αιώνα, βασίζονται ωστόσο σε ακόμη παλαιότερες πηγές, κυρίως της Ρωμαϊκής περιόδου.

Οι επισκέπτες της έκθεσης θα έχουν την ευκαιρία να γνωρίσουν την εξέλιξη της απεικόνισης της περιοχής μέσα από τέσσερις μεγάλες ιστορικές ενότητες: «Κλασική, Ελληνιστική και Ρωμαϊκή περίοδος», «Βυζαντινή περίοδος», «Οθωμανική περίοδος» και «Νεότερη περίοδος».

Η έκθεση φιλοδοξεί να αναδείξει τον τρόπο με τον οποίο η Πέλλα και η Μακεδονία αποτυπώθηκαν στη χαρτογραφική παράδοση των αιώνων, προσφέροντας στο κοινό μια ξεχωριστή περιήγηση στην ιστορία, τη γεωγραφία και τη συλλογική μνήμη του τόπου.

Οι συλλέκτες και οι συλλογές

Ο Σάββας Δεμερτζής, ένας από τους σημαντικότερους συλλέκτες ιστορικών χαρτών στον ελλαδικό χώρο, ξεκίνησε να διαμορφώνει τη συλλογή του στις αρχές της δεκαετίας του 1970. Οι συλλογές του εστιάζουν στη Μακεδονία, τη Θεσσαλία, την Ήπειρο, το Βόρειο Αρχιπέλαγος και τα Βαλκάνια. Στην παρούσα έκθεση παρουσιάζονται 15 χάρτες από τη συλλογή του.

Ο Αριστοτέλης Νανιόπουλος, Ομότιμος Καθηγητής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, ξεκίνησε τη συλλεκτική του δραστηριότητα τη δεκαετία του 1990. Η συλλογή του περιλαμβάνει σημαντικούς χάρτες με έμφαση στη Βόρεια, την Ανατολική και την Ελληνική Θράκη, περιοχή με την οποία συνδέεται καταγωγικά. Στην έκθεση παρουσιάζονται έξι χάρτες από τη συλλογή του.