Η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη τέλεσε, στη Ρόδο, τα εγκαίνια του αρχαιολογικού χώρου των Ελληνιστικών Νεωρίων, των Μεσαιωνικών Κήπων του Παλατιού του Μεγάλου Μαγίστρου, καθώς και της νέας υπαίθριας γλυπτοθήκης η οποία εντάσσεται οργανικά στην «Περβόλα», μία έκταση είκοσι περίπου στρεμμάτων, στην καρδιά της Μεσαιωνικής Πόλης, σε άμεση επαφή με το Παλάτι.

Οι βάσεις για την υλοποίηση του τιτάνιου τεχνικού και επιστημονικού έργου τέθηκαν κατά την αυτοψία της Λίνας Μενδώνη στις 5 Νοεμβρίου 2021, όταν πίσω από μία κλειστή πόρτα αποκαλύφθηκε ένας ξεχασμένος, επί 75 χρόνια, αρχαιολογικός χώρος.

Στην ομιλία των εγκαινίων η Λίνα Μενδώνη παρουσίασε τη στρατηγική του Υπουργείου Πολιτισμού για την αποκατάσταση και την ανάδειξη του πολιτιστικού αποθέματος της Ρόδου. «Με ιδιαίτερη χαρά», είπε, «βρισκόμαστε σήμερα, εδώ, στην καρδιά της Μεσαιωνικής Πόλης –μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO– προκειμένου να αποδώσουμε στους πολίτες και στους επισκέπτες της Ρόδου, αποκατεστημένο και ριζικά αναβαθμισμένο έναν ακόμη χώρο πολιτισμού, που συμπυκνώνει την ιστορία της Ρόδου στη μακρά ιστορική διάρκεια. Αναδεικνύει τη διαχρονική της ταυτότητα και επανασυνδέει την πόλη με ένα εξαιρετικά σημαντικό τμήμα του παρελθόντος της. Πρόκειται για ένα έργο που μεταμορφώνει μια έκταση είκοσι περίπου στρεμμάτων στη Μεσαιωνική Πόλη σε ένα ανοιχτό, επισκέψιμο, διαχρονικό μουσείο. Ένα μοναδικό μνημειακό σύνολο, στο οποίο συνυπάρχουν και συνομιλούν οι ελληνιστικές και οι ρωμαϊκές αρχαιότητες, τα κατάλοιπα της Ιπποτοκρατίας, τα μνημεία της Οθωμανικής περιόδου και τα στοιχεία της νεότερης και σύγχρονης ιστορίας της πόλης».

Τα Δωδεκάνησα κατέχουν ιδιαίτερη θέση στη στρατηγική του Υπουργείου Πολτισμού, τόνισε η Λίνα Μενδώνη. «Κάθε νησί αφηγείται μια διαφορετική πτυχή της ιστορίας του Αιγαίου και της Μεσογείου. Η προστασία και η ανάδειξη αυτού του πλούτου δεν αποτελεί υποχρέωση μας, μόνον, απέναντι στο παρελθόν. Αποτελεί επένδυση στο μέλλον των νησιών και των ανθρώπων τους».

Σημειώνεται ότι το Υπουργείο Πολιτισμού ολοκλήρωσε στην Κω ένα ιδιαίτερα σημαντικό πρόγραμμα αποκατάστασης και ανάδειξης των μνημείων που επλήγησαν από τον σεισμό του 2017, και για τα οποία δεν είχε υπάρξει καμία πρόνοια μέχρι το 2019.

Η Περβόλα είχε παραμείνει για τουλάχιστον 75 χρόνια αθέατος χώρος, μη αναδεδειγμένος, μη επισκέψιμος επί δεκαετίες, λειτουργώντας  ως αποθετήριο των χιλιάδων ευρημάτων από τις ανασκαφές της Εφορείας Αρχαιοτήτων Ρόδου στο νησί, και ακόμη ως ξυλουργείο, μηχανουργείο, εργαστήριο συντήρησης, ως και γκαράζ για ενεργά και κατεστραμμένα οχήματα και βαρέα μηχανήματα. Η ανάδειξη του μνημειακού αυτού συνόλου και η λειτουργική του σύνδεση με τους κήπους του Παλατιού του Μεγάλου Μαγίστρου, που εκτείνονται σε διαφορετικά πλατώματα, δημιουργώντας ένα υπαίθριο διαχρονικό μουσείο, αποτέλεσε οραματικό στόχο για το Υπουργείο Πολιτισμού.

«Σε αυτοψία μας», είπε η Υπουργός, «το 2021, εξετάσαμε το πλαίσιο διαμόρφωσης και ανάδειξης του συγκεκριμένου χώρου και προχωρήσαμε στην εκπόνηση ολοκληρωμένου στρατηγικού σχεδίου, ώστε τα οικοδομικά κατάλοιπα των Ελληνιστικών Νεωρίων να συνδεθούν με τους μεσαιωνικούς κήπους του Καστέλλο, δημιουργώντας έναν ενιαίο διαχρονικό ιστορικό μνημειακό πυρήνα.  Σε αυτόν τον χώρο διασώζονται τμήματα των νεωρίων του πολεμικού λιμένα της ελληνιστικής Ρόδου, η μνημειακή ρωμαϊκή οδός Cardo,  με τις στοές και τα καταστήματά της, το επιβλητικό Τετράπυλο, το νομισματοκοπείο του Τάγματος των Ιπποτών του Αγίου Ιωάννη, κατάλοιπα των οθωμανικών χρόνων και της Ιταλοκρατίας. Πρόκειται ουσιαστικά για μια μικρογραφία της ιστορίας της Ρόδου».

Για την ολοκληρωμένη προστασία  της Περβόλας, ταυτοποιήθηκαν περισσότερα από 4.000 λίθινα ευρήματα, καταγράφηκαν πάνω από 8.500 αρχιτεκτονικά και γλυπτά μέλη και μετακινήθηκαν σχεδόν 18.000 αντικείμενα. Παράλληλα, απελευθερώθηκαν 5.000 τετραγωνικά μέτρα για την ανάπτυξη μιας πολυθεματικής υπαίθριας έκθεσης και γλυπτοθήκης, με 700 εκθέματα, ενώ αναβίωσαν και οι ιστορικοί Κήποι του Κυβερνήτη. Μετά την ολοκλήρωση των εργασιών, η έκταση των  είκοσι στρεμμάτων έχει μετατραπεί σε ένα ανοιχτό, επισκέψιμο, διαχρονικό μουσείο, συνδέοντας αρμονικά την ελληνιστική, ρωμαϊκή, μεσαιωνική και οθωμανική ιστορία της πόλης.

«Στη Μεσαιωνική Πόλη», σημείωσε η Λίνα Μενδώνη, «υλοποιήσαμε και υλοποιούμε 13 έργα συνολικού προϋπολογισμού άνω των 35.000.000 ευρώ. Έργα, όπως η αποκατάσταση του Νεοκλασικού Σχολείου και η ανάδειξη του περιβάλλοντος αρχαιολογικού χώρου, η διαμόρφωση του υπαίθριου μουσείου στον Μόλο των Μύλων, οι μεσαιωνικοί ανεμόμυλοι και οι διαδοχικές ιστορικές φάσεις του εμπορικού λιμένα της πόλης, η ανάδειξη των επιθαλάσσιων οχυρώσεων από τον Μόλο του Naillac έως τον Μόλο των Μύλων –η πρώτη εικόνα που αντικρίζουν οι χιλιάδες επισκέπτες φτάνοντας στο λιμάνι της Ρόδου–, η ανάδειξη του Φρουρίου του Αγίου Νικολάου, το αποκατεστημένο Αρχοντικό Χασάν Μπέη, το τέμενος Ρετζέπ Πασά και το νεκροταφείο Μουράτ Ρέις. Μαζί με το έργο της Περβόλας συγκροτούν το μεγαλύτερο πρόγραμμα πολιτιστικών επενδύσεων που έχει υλοποιηθεί στη Ρόδο τις τελευταίες δεκαετίες και το οποίο μετασχηματίζει συνολικά την πολιτιστική φυσιογνωμία του νησιού».

Το Υπουργείο Πολιτισμού, με σταθερή προσήλωση στη στρατηγική αρχή της καθολικής προσβασιμότητας και του πολιτισμού, χωρίς αποκλεισμούς, δημιούργησε στον αρχαιολογικό χώρο της Περβόλας βατούς διαδρόμους για αμαξίδια, εγκαθιστώντας αναβατόρια για τη ελεύθερη πρόσβαση των εμποδιζόμενων ατόμων, σε όλα τα πλατώματα. Για τα άτομα με προβλήματα όρασης δημιουργήθηκε απτική μακέτα, ώστε να σχηματίζουν ολοκληρωμένη αντίληψη του χώρου. Αναπτύχθηκε, επίσης, νέο ερμηνευτικό υλικό για τον χώρο ο οποίος εξοπλίστηκε με σύγχρονες υποδομές.