Ελλάδα, Αλβανία και Βόρεια Μακεδονία συμφώνησαν να προετοιμάσουν κοινή υποψηφιότητα για την εγγραφή των Πρεσπών στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO, ως μεικτού αγαθού φυσικής και πολιτιστικής κληρονομιάς. Η οριστική υποβολή του φακέλου προβλέπεται το 2030 και η εξέτασή του το 2031.

Η συμφωνία υπεγράφη στο Δημαρχείο Πρεσπών, στον Λαιμό, κατά την τριμερή συνάντηση «Prespa Meeting», που πραγματοποιήθηκε με πρωτοβουλία του ελληνικού Υπουργείου Πολιτισμού. Συμμετείχαν η Λίνα Μενδώνη και οι ομόλογοί της από την Αλβανία, Blendi Gonxhja, και τη Βόρεια Μακεδονία, Sedat Sulejmani, παρουσία εκπροσώπων της UNESCO, της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Προγράμματος Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών.

Στόχος της πρωτοβουλίας είναι η κοινή προστασία και βιώσιμη διαχείριση του φυσικού και πολιτιστικού τοπίου των Πρεσπών, προς όφελος των τοπικών κοινοτήτων. Σύμφωνα με τον Αλβανό υπουργό, η Ευρωπαϊκή Ένωση θα διαθέσει 2 εκατ. ευρώ για την εκπόνηση της μελέτης της υποψηφιότητας.

Η προετοιμασία περιλαμβάνει τη συγκρότηση τριεθνούς ομάδας εργασίας και την εγγραφή της κοινής υποψηφιότητας στους Εθνικούς Ενδεικτικούς Καταλόγους. Το 2027 προβλέπεται η υποβολή αιτήματος προκαταρκτικής αξιολόγησης από το Διεθνές Συμβούλιο Μνημείων και Τοποθεσιών (ICOMOS) και τη Διεθνή Ένωση για τη Διατήρηση της Φύσης (IUCN). Ο πλήρης φάκελος, με επιστημονική τεκμηρίωση, χάρτες και σχέδιο διαχείρισης, θα καταρτιστεί το 2028–2029.

Οι Πρέσπες περιλαμβάνονται στον Ενδεικτικό Κατάλογο της Ελλάδας από το 2003 και, από το 2014, ως μεικτή υποψηφιότητα. Η περιοχή συνδυάζει τις λίμνες Μικρή και Μεγάλη Πρέσπα και τα γύρω ορεινά οικοσυστήματα με σημαντικά αρχαιολογικά κατάλοιπα, περισσότερους από 40 ναούς και μνημεία, καθώς και ασκηταριά και βραχογραφίες στις όχθες των λιμνών.