Στην Ελλάδα επιστρέφουν 48 κειμήλια από την Ιερά Μονή Παναγίας Εικοσιφοίνισσας, την Ιερά Μονή Τιμίου Προδρόμου Σερρών και την Ιερά Μητρόπολη Σερρών και Νιγρίτης, έπειτα από 109 χρόνια. Τα κειμήλια είχαν μεταφερθεί στη Σόφια το 1917, κατά τη διάρκεια του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου, και έκτοτε εκτίθεντο ή φυλάσσονταν στο Εθνικό Μουσείο Ιστορίας της Βουλγαρίας.

Η επιστροφή τους προβλέπεται στο Μνημόνιο Κατανόησης που υπέγραψαν στις 29 Σεπτεμβρίου 2026 η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη και ο Βούλγαρος ομόλογός της, Evtim Miloshev, για την αμοιβαία «κατάθεση» κειμηλίων ιστορικής αξίας για τις δύο χώρες. Το Υπουργείο Πολιτισμού χαρακτηρίζει τη συμφωνία ιστορικής σημασίας, επισημαίνοντας ότι εργάστηκε συστηματικά για την επίτευξή της.

Πρώτα στη Θεσσαλονίκη, κατόπιν στους τόπους προέλευσής τους

Τα 48 κειμήλια θα εκτεθούν στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού στη Θεσσαλονίκη έως τις 5 Νοεμβρίου 2026. Στη συνέχεια, θα παραδοθούν στις Μονές Τιμίου Προδρόμου Σερρών και Εικοσιφοίνισσας, καθώς και στη Μητρόπολη Σερρών και Νιγρίτης, ανάλογα με την προέλευσή τους.

Η υπογραφή των σχετικών πρωτοκόλλων θα πραγματοποιηθεί στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού το Σάββατο 3 Οκτωβρίου 2026, παρουσία των πρωθυπουργών Ελλάδας και Βουλγαρίας, Κυριάκου Μητσοτάκη και Rumen Radev.

Τι προβλέπει η συμφωνία για τη Βουλγαρία

Από την πλευρά της, η Ελλάδα θα παραδώσει στη Βουλγαρία τα λείψανα που εντοπίστηκαν στη Βασιλική του Αγίου Αχίλλειου το 1965 από τον καθηγητή Νικόλαο Μουτσόπουλο και, σύμφωνα με την ανακοίνωση του Υπουργείου Πολιτισμού, έχουν ταυτοποιηθεί ως ανήκοντα στον Τσάρο Σαμουήλ της Βουλγαρίας, ο οποίος βασίλεψε από το 997 έως το 1014.

Μαζί τους θα παραδοθεί το υπόλοιπο ανθρωπολογικό υλικό που βρέθηκε στις συνολικά τέσσερις σαρκοφάγους εντός της Βασιλικής. Τα λείψανα φυλάσσονταν τα τελευταία χρόνια στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού.

Οι δύο πλευρές συμφώνησαν, επίσης, να συνεχίσουν τις διαπραγματεύσεις για την ταυτοποίηση ιστορικών αντικειμένων αμοιβαίου ενδιαφέροντος που δεν περιλαμβάνονται στο παρόν Μνημόνιο, με στόχο την ένταξή τους σε επακόλουθη συμφωνία.