Το Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης (ΑΜΘ), σε συνεργασία με τον Σύνδεσμο των Φίλων του Αρχαιολογικού Μουσείου Θεσσαλονίκης, συνεχίζει τον αγαπημένο στο κοινό κύκλο των επιστημονικών διαλέξεων «Τετάρτες στο Μουσείο – Αρχαιολογικές Διαλέξεις», μια δράση που αποσκοπεί στη γνωριμία του κοινού της Θεσσαλονίκης με τις νέες ανασκαφικές και διεπιστημονικές έρευνες και τα πορίσματά τους.
Την Τετάρτη 18 Μαρτίου 2026, και ώρα 19:00, το ΑΜΘ θα υποδεχθεί την αρχαιολόγο Χρύσα Σοφιανού, επίτιμη Διευθύντρια του ΥΠΠΟ, η οποία θα δώσει διάλεξη με τίτλο «Χρυσή. Αρχαίες εγκαταστάσεις στο νοτιότερο όριο της Ευρώπης».
«Η νησίδα Χρυσή βρίσκεται νότια της Κρήτης και ανήκει στο Δήμο Ιεράπετρας. Η επιφανειακή έρευνα στο νησί απέφερε ενδείξεις κατοίκησης ή ανθρώπινης δραστηριότητας από την Εποχή του Χαλκού ως τον προηγούμενο αιώνα. Οι ανασκαφές της ΕΦΑ Λασιθίου αποκάλυψαν ένα μινωικό οικισμό, ρωμαϊκές δεξαμενές και λαξευτές ιχθυοδεξαμενές στην παραλία απροσδιόριστης χρονολόγησης» αναφέρει η Χρύσα Σοφιανού σχετικά με το θέμα της ομιλίας της και συνεχίζει:
«Στον μινωικό οικισμό οι μεγάλες ποσότητες οστρέων πορφύρας που βρέθηκαν μέσα σε δωμάτια αποδεικνύουν μια πρωιμότατη βιοτεχνική παραγωγή της πορφυρής βαφής. Ένα μεγάλο κτίριο με 20 χώρους κατοικήθηκε από τη Mεσομινωική έως την Υστερομινωική περίοδο (1800-1500 π.Χ. περίπου). Παρά την απλή αρχιτεκτονική του, δύο δωμάτια περιείχαν “θησαυρούς” από μέταλλα, κοσμήματα και ημιπολύτιμους λίθους. Τα ανασκαφικά δεδομένα οδηγούν στην υπόθεση ότι οι κάτοικοι του μεγάλου κτιρίου με τους “θησαυρούς” ανήκαν σε ένα ανώτερο κοινωνικό επίπεδο και ασκούσαν διοικητικά καθήκοντα, διαχειριζόμενοι την παραγωγή και το εμπόριο της πορφύρας.
»Η σημασία όμως του νησιού δεν περιορίζεται στα μινωικά χρόνια. Η κατοίκηση συνεχίστηκε στους ιστορικούς χρόνους και οι ανασκαφές αποκαλύπτουν στοιχεία για τη χρήση και εκμετάλλευσή του από την κυρίαρχη τότε Ιεράπυτνα. Ένας τετράγωνος πύργος της Ελληνιστικής περιόδου προστάτευε το νησί και τις πλουτοπαραγωγικές πηγές του (αλάτι, κέδροι, πορφύρα), ενώ έλεγχε το θαλάσσιο πέρασμα και προφανώς λειτουργούσε ως φρυκτωρία. Καταστράφηκε τον 1ο αι., πιθανώς το 67 π.Χ. κατά την κατάκτηση της Ιεράπυτνας από τον Κόιντο Καικίλιο Μέτελλο, οπότε το νησί πέρασε στην εξουσία της Ρώμης. Ωστόσο η εκμετάλλευση των πλουτοπαραγωγικών πηγών της Χρυσής συνεχίστηκε και στη Ρωμαϊκή περίοδο όπως απέδειξε η ανασκαφή μεγάλων δεξαμενών. Τρεις δεξαμενές με κονίαμα εσωτερικά που κατασκευάστηκαν τον 1ο αι. μ.Χ. είχαν διαχρονική χρήση καθώς φέρουν επανειλημμένες επισκευές, αποδεικνύοντας τη μεγάλη ανάγκη που υπήρχε στο νησί για πόσιμο νερό. Οι ανασκαφές στη Χρυσή συνεχίζονται».
Η ομιλία θα μεταδοθεί ζωντανά στο σύνδεσμο: https://new.diavlos.grnet.gr/el/room/4998/event/7772
Είσοδος ελεύθερη.
