Δύο νησιά αποτελούν τον Πόρο, η Καλαυρία ή Καλαύρεια και η Σφαιρία. Η Σφαιρία, στην οποία είναι κτισμένος ο οικισμός,  χωρίζεται με στενό πέρασμα, «πόρο», από την απέναντι πελοποννησιακή ακτή, σχηματίζοντας το φυσικό λιμάνι του Πώγωνα. Τα δύο νησιά, που είχαν ενωθεί από προσχώσεις, αποχωρίστηκαν με τη διάνοιξη ισθμού κατά τα νεότερα χρόνια. Η κατοίκηση του νησιού από τα πρωτοελλαδικά έως τα ρωμαϊκά χρόνια υπήρξε συνεχής. Τον 13ο και 14ο αιώνα ο Πόρος, όπως η Ύδρα και οι Σπέτσες, εποικίστηκε από Αρβανίτες. Ο Μοροζίνι τον χρησιμοποίησε ως ορμητήριο του στόλου του ενώ, κατά τον Αγώνα του ’21, το λιμάνι του Πώγωνα αποκτά στρατηγική σημασία. Στον Πόρο ιδρύθηκε και εγκαταστάθηκε ο 1ος Ναύσταθμος του Πολεμικού Ναυτικού. Πυρήνας εξέλιξης του νεότερου οικισμού αναφέρεται το Καστέλι, απ’ όπου ο οικισμός επεκτάθηκε προς την παραλία και προς την άκρη της χερσονήσου. Από το 1862 αρχίζει να αναπτύσσεται η νεοκλασικιστική πόλη. Σε λιθογραφία του, ο σπουδαίος περιηγητής και τοπιογράφος Otto Magnus von Stackelberg αποδίδει το ιστορικό τοπίο με μοναδικό τρόπο. Το ιστορικό τοπίο δεν συνίσταται μόνο στο φυσικό υπόβαθρο, τη βλάστηση, τις ανθρώπινες επεμβάσεις, τα τοπόσημα και τα μνημεία αλλά και στις συγκεκριμένες οπτικές γωνίες και τις οπτικές φυγές, από τις οποίες τα στοιχεία αυτά γίνονται ιδιαιτέρως αντιληπτά και αναδεικνύονται με γραφικές απόψεις (vues pittoresques). Η βιωματική προσέγγιση δεν περιορίζεται μόνο στην οπτική αντίληψη αλλά επεκτείνεται στη βίωση του χώρου με όλες μας τις αισθήσεις. Για τον Ανδρέα Καραντώνη, ο Πόρος καλεί σε μια ιδιαίτερη, αισθητηριακή προσέγγιση «τριπλής “ηδυπάθειας” από φως, θάλασσα, πρασινάδα, που είναι διάχυτη σ’ όλο το νησί».