Mehmet Őzdoǧan και Nezih Basgelen (επιμ.), Neolithic in Turkey. The cradle of civilization. New discoveries.
Ο Νίκος Ευστρατίου παρουσιάζει την συλλογική έκδοση που επιμελήθηκαν οι δύο Τούρκοι αρχαιολόγοι. Ο Έλληνας προϊστοριολόγος καλωσορίζει την εμφάνιση ενός συγγράμματος που έρχεται να εμβαθύνει τις γνώσεις μας για «την αρχή του νεολιθικού παραγωγικού σταδίου» στην περιοχή της Ανατολίας. Καταλυτικός υπήρξε ο ρόλος των σωστικών ανασκαφών και των επιτόπιων ερευνών, οι οποίες έγιναν με αφορμή τα μεγάλα φράγματα που κατασκευάζονταν στις περιοχές του Άνω Ευφράτη στη νοτιοανατολική Τουρκία και στην κεντρική Ανατολία. Τις 236 σελίδες του βιβλίου μοιράζονται 17 συγγραφείς που αναφέρονται σε πάνω από 20 τέτοιες έρευνες και ανασκαφές. Αν δεν τις εξαντλούν ευρηματολογικά, καταφέρνουν πάντως να εξάψουν το ενδιαφέρον αρχαιολόγων και μη. Το γεγονός ότι οι αναφορές στις θέσεις, οι περιγραφές των ευρημάτων και οι απόπειρες ανασύνθεσης των αρχαιολογικών δεδομένων γίνονται από τους ίδιους τους ανασκαφείς και τους ειδικούς επιστήμονες που μελέτησαν κατά ειδικότητα το υλικό προσμετρείται στα «συν» του βιβλίου. Επιπλέον, η εκτεταμένη εικονογράφηση αποσαφηνίζει και τεκμηριώνει τις ερμηνευτικές προσεγγίσεις. Σύνθετες αρχιτεκτονικές κατόψεις ήδη από την 9η χιλιετία, νέα οικοδομικά χαρακτηριστικά που αποκαλύπτουν πρώιμες τεχνολογικές κατακτήσεις, γλυπτά φυσικού μεγέθους, αγαλματίδια και μικροευρήματα καταλαμβάνουν συνολικά πάνω από 200 σελίδες του βιβλίου.
Σήμερα είναι αποδεκτή η άποψη ότι υπάρχουν τελικά πολλά τοπικά μοντέλα για την αρχή της Νεολιθικής στον ευρύτερο χώρο της Μ. Ανατολής, στα οποία τα ήδη γνωστά βασικά χαρακτηριστικά της «μετάβασης», όπως η μονιμότητα, η εξημέρωση, η καλλιέργεια κ.λπ., παραλλάσσουν σε ρυθμό, ένταση και σε ποιοτικά χαρακτηριστικά.
