Τρεις δράσεις με επίκεντρο τα σπήλαια της Θεόπετρας, του Λεονταρίου Υμηττού και των Πετραλώνων διοργανώνει η Εφορεία Παλαιοανθρωπολογίας–Σπηλαιολογίας, στο πλαίσιο των Ευρωπαϊκών Ημερών Πολιτιστικής Κληρονομιάς 2026. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει ένα βιωματικό εργαστήριο για άτομα με άνοια στα Τρίκαλα, μια περιήγηση για το ευρύ κοινό στον Υμηττό και μια εκπαιδευτική δράση για μαθητές στα Πετράλωνα.
Με θέμα «Κληρονομιά σε κίνδυνο: αναβίωση, ανθεκτικότητα, αναστοχασμός», ο φετινός εορτασμός αναδεικνύει τις περιβαλλοντικές, κοινωνικές και τεχνολογικές πιέσεις που αντιμετωπίζει η πολιτιστική κληρονομιά, καθώς και τον ρόλο των κοινοτήτων στην προστασία και τη διατήρησή της.
Παρασκευή 25 Σεπτεμβρίου: Η Θεόπετρα ως αφετηρία μνήμης
Η δράση «Σπήλαιο Θεόπετρας, εμπειρία συλλογικής μνήμης και αναστοχασμού» διοργανώνεται σε συνεργασία με το Κέντρο Ημέρας για άτομα με άνοια «Νόημα».
Με αφετηρία την αρχαιολογία των σπηλαίων, οι συμμετέχοντες θα έρθουν σε επαφή με ιστορίες του παρελθόντος μέσα από ένα συμμετοχικό εργαστήριο αισθητηριακών ερεθισμάτων. Στόχος είναι οι ιστορίες αυτές να ενεργοποιήσουν μνήμες και συναισθήματα, προσφέροντας μια εμπειρία προσωπικού αναστοχασμού.
Το εργαστήριο θα πραγματοποιηθεί, σε πρώτη φάση, στον χώρο της δομής στα Τρίκαλα.
Κυριακή 27 Σεπτεμβρίου: Περιήγηση στο Σπήλαιο Λεονταρίου
Την Κυριακή 27 Σεπτεμβρίου, στις 11:00, η Εφορεία Παλαιοανθρωπολογίας–Σπηλαιολογίας διοργανώνει τη δράση «Σπήλαιο Λεονταρίου Υμηττού: ζητήματα διαφύλαξης και προστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς», η οποία απευθύνεται στο ευρύ κοινό.
Το σπήλαιο βρίσκεται στην ανατολική πλευρά του Υμηττού, σε υψόμετρο 550 μέτρων, δυτικά των Γλυκών Νερών Αττικής, και δεν αποτελεί οργανωμένο επισκέψιμο αρχαιολογικό χώρο. Οι συμμετέχοντες θα έχουν τη σπάνια ευκαιρία να περιηγηθούν στο εσωτερικό του με τη συνοδεία ειδικών επιστημόνων και να ενημερωθούν για την έρευνά του.
Η δράση εστιάζει στην προστασία και την ανάδειξη του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος του σπηλαίου και της ευρύτερης περιοχής.
Δευτέρα 28 Σεπτεμβρίου: Τα Πετράλωνα ως κλιματικό αρχείο
Η εκπαιδευτική δράση «Σπήλαιο Πετραλώνων: αρχείο κλιματικής αλλαγής την εποχή του Μέσου Πλειστοκαίνου» απευθύνεται σε μαθητές δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης και προσεγγίζει το σπήλαιο ως ένα ευάλωτο αρχείο των κλιματικών αλλαγών του παρελθόντος.
Μέσα από τα παλαιοντολογικά και αρχαιολογικά κατάλοιπα, οι μαθητές θα ανασυνθέσουν σημαντικές περιβαλλοντικές διακυμάνσεις του Μέσου Πλειστοκαίνου. Μετά την περιήγηση στο σπήλαιο και στο μουσείο, θα συμμετάσχουν σε εκπαιδευτικές δραστηριότητες για την προστασία της φυσικής και πολιτιστικής κληρονομιάς από τη σύγχρονη κλιματική αλλαγή.
