Ο αναβαθμισμένος αρχαιολογικός χώρος της Αρχαίας Ολύνθου αποδόθηκε στην τοπική κοινωνία και στους επισκέπτες της Χαλκιδικής, μετά την ολοκλήρωση σημαντικών έργων στις υποδομές και την ανάπτυξη σύγχρονων ψηφιακών εφαρμογών από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Χαλκιδικής και Αγίου Όρους.

Οι παρεμβάσεις ενίσχυσαν την ασφάλεια, τη λειτουργικότητα και την προσβασιμότητα του χώρου, ενώ οι νέες ψηφιακές δυνατότητες επιχειρούν να κάνουν περισσότερο κατανοητή την οργάνωση, την αρχιτεκτονική και την καθημερινή ζωή της αρχαίας πόλης.

Η Αρχαία Όλυνθος, μία από τις σημαντικότερες πόλεις της κλασικής Μακεδονίας, ιδρύθηκε στα μέσα του 7ου αιώνα π.Χ. και γνώρισε μεγάλη ακμή κατά τον 5ο και τον 4ο αιώνα π.Χ. Το 348 π.Χ. καταστράφηκε από τον Φίλιππο Β’. Οι ανασκαφές της Αμερικανικής Σχολής Κλασικών Σπουδών στην Αθήνα έφεραν στο φως περισσότερες από εκατό κατοικίες, δημόσια κτήρια και σημαντικά ψηφιδωτά, καθιστώντας την πόλη ένα από τα χαρακτηριστικότερα παραδείγματα αρχαίου πολεοδομικού σχεδιασμού.

Κατά την παράδοση του χώρου, η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη επισήμανε ότι η Όλυνθος αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα της πολιτικής για αναβάθμιση των αρχαιολογικών χώρων και αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών. Όπως ανέφερε, οι νέες υποδομές, το Ψηφιακό Κέντρο Πληροφόρησης και οι ψηφιακές εφαρμογές συνδέουν τα αρχαιολογικά κατάλοιπα με την ιστορία και τη λειτουργία της αρχαίας πόλης, δημιουργώντας μια ολοκληρωμένη εμπειρία επίσκεψης.

Η υπουργός σημείωσε επίσης ότι από το 2019 έχουν επενδυθεί στη Χαλκιδική περίπου 30 εκατ. ευρώ από κοινοτικούς και εθνικούς πόρους για έργα πολιτισμού, αναφερόμενη μεταξύ άλλων στο Σπήλαιο Πετραλώνων και στο Αρχαιολογικό Μουσείο Πολυγύρου. Υπογράμμισε ακόμη τη σημασία της συνεργασίας του Υπουργείου Πολιτισμού, της Εφορείας Αρχαιοτήτων, της Περιφέρειας, των δήμων, της τοπικής κοινωνίας και του ιδιωτικού τομέα.

Οι παρεμβάσεις στον αρχαιολογικό χώρο

Τον Δεκέμβριο του 2025 ολοκληρώθηκε το έργο βελτίωσης των υποδομών του αρχαιολογικού χώρου, συνολικού προϋπολογισμού 1,42 εκατ. ευρώ, στο πλαίσιο του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.

Στο πλαίσιο των εργασιών διαμορφώθηκε χώρος εκδηλώσεων, βελτιώθηκαν οι διαδρομές περιήγησης, ενισχύθηκαν οι υποδομές ασφάλειας και αναβαθμίστηκαν οι ηλεκτρολογικές εγκαταστάσεις. Παράλληλα, τοποθετήθηκαν νέες ενημερωτικές πινακίδες και εξοπλισμός εξυπηρέτησης του κοινού, ενώ πραγματοποιήθηκαν εργασίες πρασίνου και άρδευσης.

Οι παρεμβάσεις βελτιώνουν τις συνθήκες περιήγησης και ενημέρωσης των επισκεπτών και ενισχύουν τη λειτουργικότητα και την προσβασιμότητα του χώρου.

Η ψηφιακή Όλυνθος

Νέα διάσταση στην παρουσίαση της αρχαίας πόλης δίνει το Ψηφιακό Κέντρο Πληροφόρησης Αρχαίας Ολύνθου (ANODIC), συνολικού προϋπολογισμού 768.034 ευρώ, το οποίο υλοποιήθηκε μέσω του ΕΣΠΑ.

Το έργο περιλαμβάνει ψηφιακές εφαρμογές, τρισδιάστατες αναπαραστάσεις και οπτικοακουστικό υλικό. Τη φυσική περιήγηση στον αρχαιολογικό χώρο συμπληρώνει Ψηφιακός Ξεναγός για κινητές συσκευές, ο οποίος αξιοποιεί εφαρμογές επαυξημένης πραγματικότητας για την παροχή πρόσθετων πληροφοριών και ψηφιακών αναπαραστάσεων.

Με τον τρόπο αυτό, η τεχνολογία λειτουργεί συμπληρωματικά προς το αρχαιολογικό τοπίο, βοηθώντας τον επισκέπτη να κατανοήσει καλύτερα την εικόνα και τη λειτουργία της αρχαίας πόλης.

Νέες υποδομές για τους επισκέπτες

Στον αρχαιολογικό χώρο δημιουργήθηκε επίσης υπαίθρια έκθεση αρχιτεκτονικών μελών και ταφικών μνημείων, κατασκευάστηκε νέο στέγαστρο ανάπαυσης, έγιναν φυτεύσεις ελαιόδεντρων και τέθηκε σε λειτουργία το ανανεωμένο αναψυκτήριο.

Σύμφωνα με το Υπουργείο Πολιτισμού, οι νέες υποδομές σχεδιάστηκαν με γνώμονα τη διατήρηση της ιστορικής φυσιογνωμίας του χώρου. Με τις παρεμβάσεις και τις ψηφιακές εφαρμογές, η Αρχαία Όλυνθος ενισχύει τη θέση της ως ένας από τους σημαντικότερους αρχαιολογικούς προορισμούς της κλασικής Μακεδονίας.