Στη δημοσίευση μιας ομάδας παιδικών ταφών του 5ου αι. π.Χ. από τη θέση Τελ Αζεκά (γνωστή και ως Τελ Ζακαρία) προχώρησε η ομάδα της Lautenschläger Azekah Expedition η οποία ανασκάπτει τον χώρο –μια αστική θέση στο μέσον της διαδρομής μεταξύ Ιερουσαλήμ και Τελ Αβίβ– από το 2012. Το συγκλονιστικό εύρημα, που αποκαλύφθηκε μεταξύ 2012 και 2014 κατά τη διάρκεια έρευνας σε μια δεξαμενή, δημοσιεύθηκε πρόσφατα στο Palestine Exploration Quarterly, σε μελέτη με τίτλο «A mass grave of young children and infants from the Persian period in Tel Azekah and its importance for the understanding of burial practices of unweaned infants» («Ένας μαζικός τάφος μικρών παιδιών και βρεφών από την Περσική περίοδο στο Τελ Αζεκά και η σημασία του για την κατανόηση των ταφικών πρακτικών των μη απογαλακτισμένων βρεφών»).

Η μελέτη, την οποία υπογράφουν οι Oded Lipschits, Annika Hauser, Noa Shatil, Manfred Oeming, Omer Sergi, Liora Freud, Gadi Solomon, Tal Nemet, Hila May και Sabine Kleiman, παρουσιάζει την ανασκαφή και την ανάλυση ενός μοναδικού ταφικού περιβάλλοντος που αποκαλύφθηκε στον χώρο. Συγκεκριμένα:

«Μέσα σε μια δεξαμενή σε δεύτερη χρήση, οι αρχαιολόγοι ανακάλυψαν τα λείψανα τουλάχιστον 68 ατόμων, τα οποία είναι σχεδόν όλα βρέφη και πολύ μικρά παιδιά. Η οστεολογική ανάλυση δείχνει ότι η συντριπτική πλειοψηφία ήταν κάτω των πέντε ετών και τα περισσότερα κάτω των δύο ετών. Πρόκειται για ένα εξαιρετικά σπάνιο εύρημα, τόσο στην κλίμακα όσο και στη σαφήνεια του αρχαιολογικού του πλαισίου.

»Μία από τις σημαντικότερες συνεισφορές αυτής της μελέτης είναι η ερμηνεία της ταφής. Τα στοιχεία δεν υποδεικνύουν ένα μόνο καταστροφικό γεγονός, ασθένεια ή βία. Αντίθετα, υποδηλώνουν μια επαναλαμβανόμενη και κοινωνικά αποδεκτή πρακτική. Τα βρέφη που δεν είχαν ακόμη απογαλακτιστεί δεν θάβονταν μεμονωμένα, αλλά μαζί σε έναν καθορισμένο χώρο.

»Τα σχετικά ευρήματα, συμπεριλαμβανομένων απλών κεραμικών σκευών, ψήφων και μικρών κοσμημάτων, υποστηρίζουν περαιτέρω αυτή την ερμηνεία. Δεν επρόκειτο για περίτεχνες ή υψηλού κύρους ταφές, αλλά μάλλον για ήρεμες, επαναλαμβανόμενες πράξεις που αντανακλούσαν την καθημερινή πραγματικότητα και τους κοινωνικούς κανόνες.

»Η αποκάλυψη προσφέρει μια σπάνια ματιά στο πώς οι αρχαίες κοινωνίες κατανοούσαν τη βρεφική ηλικία, την προσωπικότητα και την έννοια του “ανήκειν”. Υποδηλώνει ότι η πλήρης κοινωνική ταυτότητα μπορεί να συνδεόταν με βασικά στάδια της ζωής, όπως ο απογαλακτισμός, μια ουσιαστική μετάβαση που σηματοδοτεί την ενσωμάτωση του παιδιού στην κοινότητα.

»Πέρα από τα άμεσα ευρήματά της, η μελέτη συμβάλλει σε ένα ευρύτερο και ακόμη λιγότερο μελετημένο πεδίο, τις ταφικές πρακτικές αναφορικά με βρέφη και μικρά παιδιά στην Περσική περίοδο της νότιας Εγγύς Ανατολής (5ος αι. π.Χ.)».

Για την ιστορία, στα μέσα του 19ου αιώνα το Τελ Ζακαρία της τότε οθωμανικής Παλαιστίνης αναγνωρίστηκε ως η βιβλική πόλη Αζηκά, και έκτοτε χρησιμοποιείται με αυτό το όνομα σε όλες τις αρχαιολογικές αναφορές.

Σύμφωνα με τα ανασκαφικά ευρήματα, το Τελ Αζεκά κατοικήθηκε για πρώτη φορά πριν από περίπου 3.500 χρόνια και άκμασε ως πόλη των Χαναναίων κατά την Εποχή του Χαλκού πριν εγκαταλειφθεί προς το τέλος της (στην Εγγύς Ανατολή τοποθετείται περίπου το 1200 π.Χ.). Η τοποθεσία κατοικήθηκε ξανά κατά την Εποχή του Σιδήρου II (1000–586 π.Χ.) οπότε και αποτέλεσε μέρος του αρχαίου ισραηλιτικού Βασιλείου του Ιούδα, μέχρι την καταστροφή του από τους Βαβυλώνιους το 586 π.Χ. Η επακόλουθη φάση της Περσικής περιόδου –εποχή στην οποία ανήκουν και οι παιδικές ταφές της δεξαμενής- είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς συνδέεται με την επιστροφή Ιουδαίων στην περιοχή, ως αποτέλεσμα του διατάγματος του Πέρση βασιλιά Κύρου του Μεγάλου το 539 π.Χ., και τις απαρχές της ιστορικής περιόδου του Δευτέρου Ναού (516 π.Χ. – 70 μ.Χ.).

Στην Ελλάδα, το πιο γνωστό παράδειγμα θέσης που περιλαμβάνει αποκλειστικά παιδικές ταφές είναι το νεκροταφείο βρεφών της Αστυπάλαιας, το οποίο είναι σύγχρονο με το εύρημα στο Τελ Αζεκά.

Για την επιστημονική δημοσίευση, πατήστε εδώ.