Η αιγυπτιακή αρχαιολογική αποστολή του Ανώτατου Συμβουλίου Αρχαιοτήτων, που εργάζεται στη θέση Καλάγια (Al Qalaya) της περιοχής Χος Ίσα, στο Κυβερνείο Μπεχέιρα (εκτείνεται στο Δυτικό Δέλτα του Νείλου και συνορεύει με το Κυβερνείο της Αλεξάνδρειας), αποκάλυψε αρχαίο κτίσμα που πιστεύεται ότι χρησιμοποιήθηκε ως ξενώνας κατά την πρώιμη περίοδο του κοπτικού μοναχισμού. Το κτίριο χρονολογείται από τον 5ο αιώνα μ.Χ. και αποκαλύφθηκε κατά τη διάρκεια συνεχιζόμενων ανασκαφών στον χώρο, ενώ αρχιτεκτονικά στοιχεία που προστέθηκαν σε αυτό σε μεταγενέστερες ιστορικές περιόδους αντανακλούν την εξελισσόμενη χρήση του σε διαδοχικές εποχές.

Ο δρ Χισάμ Ελ-Λέιθι, Γενικός Γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Αρχαιοτήτων, εξήγησε ότι το εύρημα αποτελεί μια σημαντική επιστημονική συμβολή στη μελέτη της ανάπτυξης της πρώιμης μοναστικής αρχιτεκτονικής στην Αίγυπτο. Σημείωσε ότι η περιοχή Καλάγια είναι η δεύτερη μεγαλύτερη μοναστική κοινότητα στην ιστορία του χριστιανικού μοναχισμού και ότι το αρχιτεκτονικό της στυλ αντανακλά τον αρχικό πυρήνα της μοναστικής εγκατάστασης. Τόνισε επίσης ότι η γραπτή διακόσμηση και η εικονογραφία που αντιπροσωπεύονται εδώ συγκαταλέγονται στις σημαντικότερες πηγές για τη μελέτη της πρώιμης κοπτικής τέχνης στην Αίγυπτο, καθώς εξηγούν πώς συνδέονται τα πρώιμα αυτά καλλιτεχνικά στάδια με τη φύση της μοναστικής ζωής.

Σύμφωνα με τον δρα Χισάμ Ελ-Λέιθι, η ανακάλυψη αυτή καταδεικνύει σαφώς την εξέλιξη της μοναστικής αρχιτεκτονικής με τον απλό, ασκητικό της χαρακτήρα και αποκαλύπτει τη λειτουργική εξέλιξη από τα μεμονωμένα κελιά σε ημι-κοινοτικές διαβιώσεις, που κορυφώνονται σε εγκαταστάσεις αφιερωμένες στην υποδοχή επισκεπτών, είτε πρόκειται για ηλικιωμένους μοναχούς, δόκιμους είτε για άλλους προσκυνητές.

Από την πλευρά του, ο δρ Ντιάα Ζαχράν, επικεφαλής του Τομέα Ισλαμικών και Κοπτικών Αρχαιοτήτων στο Ανώτατο Συμβούλιο Αρχαιοτήτων, εξήγησε ότι το κτίριο αποτελείται από 13 πολυλειτουργικά δωμάτια, που περιλαμβάνουν χώρους για ατομική και κοινή διαβίωση των μοναχών, καθώς και για φιλοξενία και εκπαίδευση. Πρόκειται για ευρύχωρα δωμάτια που χωρίζονται από αρχιτεκτονικές αψίδες και εγκαταστάσεις εξυπηρέτησης (μαγειρείο και αποθηκευτικοί χώροι). Σημείωσε ότι στο βόρειο τμήμα του κτιρίου αποκαλύφθηκε μια μεγάλη αίθουσα που περιείχε διακριτικά αρχιτεκτονικά στοιχεία, όπως λίθινες πλατφόρμες διακοσμημένες με φυτικά μοτίβα, που πιθανότατα χρησιμοποιούνταν για την υποδοχή και την εξυπηρέτηση επισκεπτών. Το κτίριο διαθέτει επίσης μια κεντρική κόγχη προσευχής (ανατολική), με μια αψίδα μπροστά από τον ανατολικό τοίχο του, της οποίας προηγείται ένας σταυρός από ασβεστόλιθο. Ο άξονας του κτιρίου εκτείνεται από βορρά προς νότο.

Ο καθηγητής Samir Rizk Abdel-Hafez, επικεφαλής της αποστολής και Γενικός Διευθυντής Αρχαιοτήτων στην Μπεχέιρα, πρόσθεσε ότι οι ανασκαφές αποκάλυψαν αρκετές ημιτελείς τοιχογραφίες που απεικονίζουν μοναστικές μορφές, οι οποίες αναγνωρίζονται από τα ρούχα τους, μαζί με διάφορα φυτικά μοτίβα, συμπεριλαμβανομένου ενός μοτίβου πλεξούδας σε κόκκινο, λευκό και μαύρο, και ενός οκταπέταλου λουλουδιού.

Βρέθηκε επίσης μια τοιχογραφία που απεικονίζει δύο γαζέλες περιτριγυρισμένες από φυτικά μοτίβα, με διπλό κυκλικό σχήμα που περιέχει εσωτερική φυτική διακόσμηση στο κέντρο της. Αυτό το μοτίβο αντανακλά τον πλούτο της συμβολικής έκφρασης στην πρώιμη κοπτική τέχνη. Η αποστολή αποκάλυψε επίσης μια πλήρη μαρμάρινη στήλη μήκους δύο μέτρων, μαζί με κιονόκρανα και βάσεις κιόνων, κεραμικά σκεύη και μεγάλο αριθμό θραυσμάτων κεραμικής. Μερικά από αυτά τα θραύσματα φέρουν φυτικά και γεωμετρικά σχέδια, ενώ άλλα καλύπτονται με κοπτική γραφή. Ορισμένα, ωστόσο, στερούνται διακόσμησης ή επιγραφών.

Βρέθηκαν επίσης λείψανα οστών πτηνών και ζώων, μαζί με πολλά όστρακα στρειδιών, μέσα σε έναν από τους θαλάμους, γεγονός που αντικατοπτρίζει τη φύση των καθημερινών δραστηριοτήτων και την κατανάλωση τροφής στον χώρο.

Μεταξύ των πιο σημαντικών ευρημάτων ήταν μια ορθογώνια πλάκα ασβεστόλιθου που βρέθηκε στην είσοδο ενός από τους θαλάμους. Φέρει επιγραφή στα κοπτικά και ταυτίζεται πιθανώς με επιτύμβια στήλη. Μια προκαταρκτική μετάφραση υποδεικνύει τον θάνατο ενός ατόμου με το όνομα Aba Kir ibn Shenouda, επιβεβαιώνοντας τη συνεχιζόμενη ανθρώπινη δραστηριότητα στον χώρο κατά τις περιόδους ακμής της μοναστικής ζωής στην περιοχή.

Η αποστολή ξεκίνησε το έργο της στον χώρο το 2023, οπότε και αποκάλυψε δύο μοναστικά κελιά (ομάδες κελιών για μοναχούς), μαζί με συλλογή τοιχογραφιών που αντικατοπτρίζουν την ιδιότητα του χώρου ως ενός από τα παλαιότερα μοναστικά κέντρα στην Αίγυπτο. Η εργασία αποκάλυψε επίσης πολλά βοηθητικά κτίσματα και παραρτήματα που σχετίζονται με αυτές τις κατασκευές, καθώς και μια συλλογή από κεραμικά αγγεία που χρησιμοποιούνταν για την προετοιμασία τροφίμων και την αποθήκευση σιτηρών και υγρών.