François Soulages, Αισθητική της φωτογραφίας. Αυτό που χάνεται και αυτό που μένει, μτφρ.: Κατερίνα Γούλα, επιστ. επιμ.: Δημοσθένης Αγραφιώτης, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, 2026, 456 σελ. ISBN 978-618-230-167-8
Από την εμφάνισή της και για πολλές δεκαετίες η φωτογραφία δεν θεωρούνταν τέχνη αλλά τεχνική με ιδιάζον καθεστώς. Ως «αυτόνομη τέχνη» αναγνωρίστηκε τη δεκαετία του 1980 και ύστερα εντάχθηκε στο ευρύτερο πεδίο της σύγχρονης τέχνης, ενώ αναδείχθηκαν επίσης τα ιδιαίτερα νήματα που τη συνδέουν με καθεμία από τις άλλες επιμέρους τέχνες.
O François Soulages, αξιοποιώντας τα εργαλεία της αισθητικής, της φιλοσοφίας και της ψυχανάλυσης, διερευνά το καθεστώς της φωτογραφίας σε σχέση με τη ζωγραφική, τη γλυπτική και την αρχιτεκτονική εξηγώντας τους μύθους που προέκυψαν για τη φωτογραφία μέσα από τις σχέσεις αυτές.
Είναι γνωστό ότι, αφότου ανακαλύφθηκε η φωτογραφία, οι ζωγράφοι τη χρησιμοποιούσαν για μεγαλύτερη ακρίβεια στην απόδοση. Επομένως, από τις απαρχές της, η φωτογραφία αντιμετωπιζόταν ως θεραπαινίδα της ζωγραφικής, και έτσι της αποδόθηκε η ιδιότητα της πιστής απεικόνισης της πραγματικότητας. Ο Soulages αποσείει αυτή την ιδιότητα και δείχνει ότι η φωτογραφία δεν θα πρέπει να αντιμετωπίζεται ως τεκμήριο.
Πέρα από τη σχέση της με τις άλλες τέχνες, ο Soulages υπεισέρχεται στους μύθους που γεννήθηκαν μέσα από τα διαφορετικά είδη της. Αναλύοντας φιλοσοφικά το έργο βασικών εκπροσώπων της φωτογραφίας, καταρρίπτει και πάλι την ψευδαίσθηση της πιστότητας και της αντικειμενικής αποτύπωσης και υποστηρίζει ότι η φωτογραφία ουσιαστικά μεταμορφώνει και την πραγματικότητα και το προς φωτογράφιση αντικείμενο, θέτοντας έτσι τα θεμέλια μιας αισθητικής της φωτογραφίας.
Φωτογραφία εξωφύλλου: Patrick Le Bescont, από το λεύκωμα Mouvances-La Côte d’Armor, Filigranes Éditions, 1989.
Για τον συγγραφέα
Ο François Soulages είναι Γάλλος φιλόσοφος και θεωρητικός της φωτογραφίας. Το 1993, υποστήριξε τη διδακτορική του διατριβή στη Σορβόννη με επόπτη τον Gilbert Lascault πάνω στη Φιλοσοφία της Σύγχρονης Φωτογραφίας. Από το 2000 είναι καθηγητής Αισθητικής στο Τμήμα Οπτικών Τεχνών στο Πανεπιστήμιο Παρισιού 8. Τα έργα του ασχολούνται κατά κανόνα με τη φωτογραφία και τη φιλοσοφία. Η Αισθητική της φωτογραφίας έχει μεταφραστεί μέχρι τώρα σε δώδεκα γλώσσες.
