Πελοποννησιακό Λαογραφικό Ίδρυμα "Βασίλειος Παπαντωνίου"

Αργαλειοί, Πελοποννησιακό Λαογραφικό Ίδρυμα “Β. Παπαντωνίου”

Αργαλειοί από τις συλλογές του ΠΛΙ.

Στο βάθος δεξιά διακρίνεται το «πλάφι», κουβέρτα από μαλλί και τραγόμαλλο στα φυσικά τους χρώματα. Το πιο σημαντικό υφαντό της προίκας, που υφαίνεται σε αυτοσχέδιο όρθιο αργαλειό, συλλογικά από τη νύφη και τις φίλες της. Ο αργαλειός στήνεται στην πλατεία του χωριού. Για ν’ αρχίσει η ύφανση, η νύφη πρέπει να περάσει μέσα από το στημόνι, ενώ οι φιλενάδες της ρίχνουν ρύζι και αμύγδαλα και της εύχονται κάθε χαρά.
Πελοπόννησος, Πρόσυμνα Αργολίδας. Αρχές 20ού αι. (1977.5.25)

Ο αργαλειός χρησιμοποιούνταν για την ύφανση σε παλαιότερες εποχές. Χρησιμοποιήθηκε ευρύτατα κατά την προβιομηχανική εποχή και αργότερα κυρίως στις αγροτικές περιοχές, στην οικιακή οικονομία των οποίων διαδραμάτισε βασικό ρόλο, καθώς αποτελούσε το κύριο μέσο ύφανσης και κλωστοϋφαντουργίας. Μετά τη βιομηχανική επανάσταση ο κλασικός, ξύλινος, κινούμενος με μυϊκή ενέργεια αργαλειός αντικαταστάθηκε από το μηχανικό αργαλειό. Σήμερα έχει σχεδόν καταργηθεί, καθώς η διαδικασία της ύφανσης έχει μηχανοποιηθεί και στη θέση του αργαλειού χρησιμοποιείται η υφαντική μηχανή.

Στημόνι: Κόκκινο ή λευκό βαμβακερό νήμα που τοποθετεί το κατά μήκος του αργαλειού τεντωμένο. Πάνω του γινόταν η ύφανση. Τα εργαλεία για την τοποθέτηση του στημονιού ήταν η ανέμη, το ανεμίδι, η κλουβίστρα, τα καλαμίδια και οι τυλίχτρες