Οι πρώτες μαρτυρίες της ελληνικής παρουσίας στα βόρεια παράλια της Μαύρης θάλασσας εντοπίζονται στο νησάκι Μπερεζάν, την αρχαία Βορυσθενίδα, που ιδρύθηκε στο β΄ μισό του 7ου αιώνα π.Χ. Αναζητώντας καλλιεργήσιμα εδάφη, οι κάτοικοι του νησιού στράφηκαν στην απέναντι ηπειρωτική γη, όπου τελικά έχτισαν την Όλβια. Αποικία των Μιλησίων ήταν και το Παντικάπαιο, το σημερινό Κερτς. Οι ανασκαφές αποκάλυψαν ότι τα πρώτα θεμέλια της ελληνικής αποικίας είχαν χτιστεί πάνω στα ερείπια μη ελληνικού οικισμού. Τα ευρήματα πρέπει να αποδοθούν στο λαό των Κιμμερίων που κυριαρχούσαν κάποτε στο Βόσπορο. Οι γλωσσολόγοι εντάσσουν τη γλώσσα των Κιμμερίων στην οικογένεια της αρχαίας περσικής. Περσικής προέλευσης θεωρείται το τοπωνύμιο Άξενος, που είχε αποδοθεί στη Μαύρη θάλασσα, ακόμη και το ίδιο το όνομα του Παντικάπαιου. Τα κύρια ονόματα περσικής προέλευσης που αναφέρονται σε επιγραφές μαρτυρούν ότι στους αρχαίους Έλληνες του Παντικάπαιου είχαν εισχωρήσει και εκπρόσωποι αυτόχθονων εθνοτήτων. Υπήρξαν όμως πάντοτε οι μεταξύ τους σχέσεις ειρηνικές; Οι γραπτές πηγές αναφέρουν ότι οι Έλληνες εξεδίωξαν από τον τόπο τούς Σκύθες προκειμένου να ιδρύσουν το Παντικάπαιο και τις άλλες πόλεις στο Βόσπορο. Οι λεηλατικές επιδρομές των Σκυθών κάθε που τα νερά του Βοσπόρου πάγωναν δημιουργούσαν φόβο και ανασφάλεια στους Έλληνες. Ισχυρό οχυρωματικό τείχος προστάτευε το Παντικάπαιο ήδη από τον 6ο αιώνα π.Χ. Στην περίπτωση της πόλης Ιλούρατον το πλάτος των τειχών έφτανε τα 8μ.
Εν κατακλείδι οι Έλληνες εγκαταστάθηκαν και εδραιώθηκαν στα βόρεια παράλια του Εύξεινου πόντου καταφέρνοντας να αφομοιώσουν τους αυτόχθονες κατοίκους.
