Έξι σπάνια σωζόμενα δείγματα της ζωγραφικής της αρχαίας Θεσσαλονίκης, που ανακαλύφθηκαν το 1924 και παρουσιάζονται για πρώτη φορά στο κοινό, 102 χρόνια μετά την εύρεσή τους, βρίσκονται στο επίκεντρο της περιοδικής έκθεσης «Βλέποντας το ανείδωτο. Έξι λίθινοι “πίνακες” μιας αρχαίας ζωγραφιάς», που εγκαινιάζεται την Πέμπτη 19 Νοεμβρίου 2026, στις 18:00, στο Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης.
Πρόκειται για έξι λιθόπλινθους με ζωγραφικές παραστάσεις, οι οποίοι αποτελούσαν τμήματα αρχαίας ζωφόρου και εντοπίστηκαν αμέσως βόρεια της Αρχαίας Αγοράς της Θεσσαλονίκης.
Έναν αιώνα μετά την ανακάλυψή τους, η μελέτη τους από διεθνή διεπιστημονική ερευνητική ομάδα, με τη χρήση καινοτόμων μη επεμβατικών μεθόδων απεικόνισης και ανάλυσης, έφερε στο φως νέα στοιχεία. Οι επιστήμονες κατάφεραν να αναγνωρίσουν εικονογραφικές λεπτομέρειες και να εντοπίσουν χρωστικές που διατηρούνται στις φθαρμένες επιφάνειες των λίθων.
Τα νέα ευρήματα οδήγησαν στη διατύπωση της υπόθεσης ότι οι παραστάσεις συνδέονται με επεισόδια του τρωικού μυθολογικού κύκλου και, ειδικότερα, με την άλωση της Τροίας.
Η έκθεση παρουσιάζει τόσο τα ίδια τα αρχαία έργα όσο και την επιστημονική διαδικασία που επέτρεψε να γίνουν ορατές μορφές και λεπτομέρειες τις οποίες είχε αποκρύψει το πέρασμα του χρόνου. Παράλληλα, αναδεικνύει τις ερμηνευτικές προσεγγίσεις των ερευνητών και τα ερωτήματα που εξακολουθούν να παραμένουν αναπάντητα.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην πολυαισθητηριακή προσέγγιση των εκθεμάτων, με απτικές αναπαραστάσεις, ακουστικές περιγραφές και ψηφιακές εφαρμογές. Το εκθεσιακό περιεχόμενο είναι διαθέσιμο στα ελληνικά και στα αγγλικά, στην Ελληνική Νοηματική Γλώσσα και στα Διεθνή Νοήματα, ενώ το ψηφιακό υλικό είναι συμβατό με αναγνώστες οθόνης.
Η επιστημονική έρευνα
Στη διεθνή ερευνητική ομάδα συμμετέχουν η δρ Μύρινα Καλαϊτζή από το Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών, η δρ Μαρία Σταματοπούλου από το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, ο δρ Giovanni Verri από το Art Institute of Chicago και η δρ Μαρία Κόκκορη από το Northwestern University, σε συνεργασία με άλλους ειδικούς επιστήμονες.
Τη μουσειολογική επιμέλεια της έκθεσης έχει η αρχαιολόγος Δρ Στυλιάνα Γκαλινίκη, Προϊσταμένη της Διεύθυνσης Συλλογών και Εκθέσεων του Μουσείου, ενώ τον μουσειογραφικό σχεδιασμό ανέλαβε ο αρχιτέκτονας Γεώργιος Τσεκμές.
Η έκθεση θα εγκαινιαστεί την Πέμπτη 19 Νοεμβρίου 2026, στις 18:00. Τα εγκαίνια πραγματοποιούνται στο πλαίσιο του 13ου Διεθνούς Συνεδρίου για την Πολυχρωμία στην Αρχαία Γλυπτική και Αρχιτεκτονική, που συνδιοργανώνουν το Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης και το Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών, από τις 18 έως τις 21 Νοεμβρίου 2026.
Η είσοδος στα εγκαίνια είναι ελεύθερη.