Ομιλία από τον Ηλία Κολοβό (Διευθυντής Ερευνών στο Ινστιτούτο Ιστορικών Ερευνών του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών και μέλος του Εργαστηρίου Αθωνικών Μελετών) και τον μοναχό Κοσμά Σιμωνοπετρίτη (Παναγιώτης Κυρανούδης, φιλόλογος, δρ Γλωσσολογίας ΑΠΘ) με τίτλο «Η ανθεκτικότητα ενός μοναστηριού: Η Σιμωνόπετρα πριν και μετά την πυρκαγιά του 1580».
Πρόκειται για την έκτη ομιλία στο πλαίσιο του σεμιναρίου «Ιστορία του Μεσαιωνικού και Νέου Ελληνισμού» που διοργανώνουν το Ιστορικό και Παλαιογραφικό Αρχείο του Μορφωτικού Ιδρύματος Εθνικής Τραπέζης (ΙΠΑ/ΜΙΕΤ) και το Κέντρο Έρευνας του Μεσαιωνικού και Νέου Ελληνισμού της Ακαδημίας Αθηνών (ΚΕΜΝΕ).
Η θεματική του σεμιναρίου για το 2025-2026 ήταν: Εκκλησία, οικονομία και κοινωνία στον ελληνικό χώρο (1204-1821).
Περίληψη διάλεξης
Καθοριστικό γεγονός στην ιστορία της Σιμωνόπετρας, του εντυπωσιακά κτισμένου αγιορειτικού μοναστηριού, υπήρξε η καταστροφική πυρκαγιά της 11ης Δεκεμβρίου 1580, η οποία, στα οθωμανικά έγγραφα που διασώθηκαν από αυτή, περιγράφεται ως «θεομηνία» και προκλήθηκε από κεραυνό.
Στη διάλεξη θα παρουσιαστεί η επικείμενη διπλωματική έκδοση των οθωμανικών εγγράφων της Σιμωνόπετρας, τα οποία τεκμηριώνουν το εδαφικό αποτύπωμα του μοναστηριού σε Μακεδονία, Θράκη και στον βόρειο νησιωτικό χώρο, την προσαρμογή της στο νομικό πλαίσιο του οθωμανικού θεσμού των βακουφιών, και ιδιαίτερα τις στρατηγικές ανοικοδόμησης και οικονομικής ανάκαμψης μετά την πυρκαγιά του 1580.