Γίνε μέλος
Αποστολή με email
Το email σας *
email φίλου *
CAPTCHA *
CAPTCHA Code *
Ανανέωση CAPTCHA
Μήνυμα
* υποχρεωτικά πεδία
Αποστολή
More
Ειδήσεις: Αυστρία
Η Μαρία Ανδρεαδάκη-Βλαζάκη.
- +
Ακούστε
από Archaeology Newsroom

«Το δίκαιο είναι με το μέρος της Ελλάδας και στην υπόθεση των γλυπτών του Παρθενώνα»

Δηλώσεις της Μαρίας Ανδρεαδάκη-Βλαζάκη

«Το δίκαιο είναι με το μέρος της Ελλάδας και στην υπόθεση των γλυπτών του Παρθενώνα, όπου παλεύουμε σταθερά για την επανένωση των γλυπτών», τονίζει η γενική γραμματέας του υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού, Μαρία Ανδρεαδάκη-Βλαζάκη, σε συνέντευξή της στο ΑΠΕ-ΜΠΕ στη Βιέννη, όπου τη Δευτέρα το βράδυ, σε επίσημη τελετή στην ελληνική πρεσβεία, παρέλαβε εκ μέρους του υπουργείου, 26 αρχαία αντικείμενα που είχαν λεηλατηθεί από τους ναζιστές στη διάρκεια της γερμανικής κατοχής στην Κρήτη και βρίσκονταν έως τώρα σε συλλογή στο Πανεπιστήμιο του Γκρατς της Αυστρίας.

«Είναι το δίκαιο αίτημα και είναι και οι συμβάσεις οι διεθνείς που αποτελούν εργαλεία στα χέρια μας και όργανα που θα μας βοηθήσουν να αποκαταστήσουμε την τάξη. Εμείς δεν σταματούμε τον αγώνα μας, προσπαθούμε με την πολιτιστική διπλωματία να μας επιστραφούν τα γλυπτά του Παρθενώνα και θεωρούμε ότι κάποια στιγμή η Μεγάλη Βρετανία θα μας τα επιστρέψει», προσθέτει.

Η ίδια συμμερίζεται την άποψη πως αποτελεί πολιτιστικό έγκλημα η κατοχή πολιτιστικής κληρονομιάς είτε είναι λεία πολέμου, είτε προέρχεται από παράνομη ανασκαφή και παράνομη φυγάδευση αρχαιοτήτων στο εξωτερικό, και βεβαίως έχει μεγαλύτερη βαρύτητα όταν συμβαίνει σε περίοδο σύρραξης.

Οι επαναπατρισμοί οι οποίοι έχουν προχωρήσει τα τελευταία χρόνια, όπως για παράδειγμα ο επαναπατρισμός από γερμανικό μουσείο το 2014 στην Ελλάδα 10.000 μικροαντικειμένων κεραμικής που είχαν πάρει παράνομα οι Γερμανοί σκάβοντας στη διάρκεια της κατοχής στην περιοχή της Θεσσαλίας, είναι, κατά την άποψή της, ένα μήνυμα ότι οι άλλοι λαοί αναγνωρίζουν σιγά σιγά το αναφαίρετο δικαίωμα μιας χώρας να αποφασίζει η ίδια για το πώς θα διαχειριστεί και πώς θα προστατεύσει τα πολιτιστικά αγαθά της.

Η γενική γραμματέας Πολιτισμού επισημαίνει το γεγονός ότι η Γερμανία υπέγραψε μόλις πριν λίγο καιρό τη σχετική Σύμβαση του 1970 της UNESCO, όπως επίσης το γεγονός ότι «αλλάζουν και οι πολιτικές των μεγάλων μουσείων του εξωτερικού γιατί καταλαβαίνουν πως δεν μπορεί να δέχονται τη ρετσινιά ότι είναι ανακατεμένοι σε παράνομο εμπόριο διακίνησης αρχαιοτήτων και πολιτιστικών αγαθών, γενικότερα».

Όπως παρατηρεί, ένα δείγμα αυτής της ανάγκης να αποκαθιστούν την τάξη και τη δικαιοσύνη, αποτελεί και η τωρινή χειρονομία του Πανεπιστημίου του Γκρατς να επιστρέψει στην Ελλάδα αυτά τα 26 αρχαία μικροαντικείμενα, και η ίδια φαντάζεται ότι ο καθηγητής και διευθυντής του Ινστιτούτου Αρχαιολογίας Πέτερ Σέρερ, ο οποίος εργάζεται στην Ελλάδα σε συστηματική ανασκαφή, θα έφερε βαρέως να υπάρχουν στο Πανεπιστήμιό του παράνομα αποκτηθέντα αντικείμενα, και μάλιστα αντικείμενα λείας πολέμου.

Αξίζει να σημειωθεί ότι ο καθηγητής Πέτερ Σέρερ –ο οποίος στη διάρκεια της τελετής συνυπέγραψε με την κα Ανδρεαδάκη-Βλαζάκη το πρωτόκολλο παράδοσης-παραλαβής των αρχαίων αντικειμένω– αναλαμβάνοντας το 2008 καθηγητής και επικεφαλής του Ινστιτούτου Αρχαιολογίας στο Πανεπιστήμιο του Γκρατς θέλησε να ερευνήσει ποια αντικείμενα των συλλογών συνδέονταν με το γερμανοναζιστικό Τρίτο Ράιχ, ώστε να μπορέσουν να δρομολογηθούν οι επιστροφές τους, όπως η τωρινή στην Ελλάδα.

Σύμφωνα με τη γενική γραμματέα Πολιτισμού, με τον κ. Σέρερ συμφωνήθηκε η συνέχιση της συνεργασίας ανάμεσα στις δύο πλευρές και, όπως σημειώνει η ίδια, «αυτό, όπως και άλλα παραδείγματα, δημιουργούν αισιοδοξία πως εγκαθίστανται και αυξάνονται οι προϋποθέσεις για να διεκδικήσουμε και να φέρουμε πίσω τα πολιτιστικά αγαθά της Ελλάδας που με διάφορους τρόπους έχουν φυγαδευτεί στο εξωτερικό».

Επιπλέον, όπως προσθέτει, επίσης τα τελευταία χρόνια διάφοροι απλοί ιδιώτες από την Ευρώπη και την Αμερική δίνουν πίσω σε πρεσβείες αντικείμενα μικρά που είχαν πάρει ως «σουβενίρ» στο παρελθόν οι «παππούδες» τους και που τώρα αυτοί οι ιδιώτες νιώθουν την ανάγκη να τα επιστρέψουν στην Ελλάδα.

Η γενική γραμματέας επισημαίνει πως η ίδια η Ελλάδα έχει κάνει μεγάλο αγώνα και συνεχίζει να κάνει αγώνα, και αυτό αναγνωρίζεται παντού και η ίδια θεωρεί πως πρόκειται για μία μικρή νίκη στον γενικότερο αγώνα που κάνει η Ελλάδα που πραγματικά είναι μία χώρα που ταυτίζεται με τον πολιτισμό, είτε αυτός ο πολιτισμός είναι αρχαίος, είτε είναι σύγχρονος.

Στη συνέντευξή της στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η Μαρία Ανδρεαδάκη-Βλαζάκη δηλώνει τη μεγάλη συγκίνησή της γιατί, όπως σημειώνει, με την πρέσβειρα της Ελλάδας στην Αυστρία, Χρυσούλα Αλειφέρη, η οποία συνέβαλε σημαντικά στην πραγματοποίηση της επιστροφής των αρχαίων αντικειμένων, έχουν «παλέψει» στο παρελθόν για τέτοια θέματα.

Η εκδήλωση στην ελληνική πρεσβεία τής πρόσθεσε, όπως τονίζει, μία επιπλέον συγκίνηση που αρχαιότητες από το νησί της Κρήτης, αρχαία αντικείμενα που κατασκευάστηκαν εκεί, χρησιμοποιήθηκαν εκεί –γιατί πρόκειται για αντικείμενα καθημερινής χρήσης– επιστρέφουν στον τόπο τους, όπου και έπρεπε να πάνε, στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου.

Σημειώνεται πως τα 26 αρχαία που είχαν λεηλατηθεί από τους ναζιστές στη διάρκεια της γερμανικής κατοχής στην Κρήτη και επιστράφηκαν τώρα στην Ελλάδα, είναι έντεκα αρχαία αντικείμενα Μινωικής εποχής (οκτώ πήλινα αγγεία, ένα θραύσμα αγγείου, ένα λίθινο αγγείο και ένας επιτραπέζιος λύχνος), πέντε πήλινα αγγεία και δύο λύχνοι Κλασικής-Ελληνιστικής περιόδου, τέσσερα θραύσματα πήλινων ειδωλίων, μία πήλινη ψήφος, ένα πήλινο σφονδύλι, μια οστέινη περόνη και ένα λίθινο αντικείμενο με οπές.

Εκτός της γενικής γραμματέας Πολιτισμού, εκ μέρους του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού, στην τελετή παράδοσης-παραλαβής, παρευρέθηκε και η προϊσταμένη της Διεύθυνσης Διαχείρισης Εθνικού Αρχείου Μνημείων, Τεκμηρίωσης και Προστασίας Πολιτιστικών Αγαθών, Βασιλική Παπαγεωργίου, ενώ στην εκδήλωση πήραν μέρος, μεταξύ άλλων, ο Μητροπολίτης Αυστρίας-΄Εξαρχος Ουγγαρίας και Μεσευρώπης Αρσένιος, όπως επίσης πανεπιστημιακοί, εκπρόσωποι αυστριακών υπουργείων, αλλά και της Ομογένειας στην Αυστρία.

Το ιστορικό της λεηλασίας

Όπως επισήμανε σε δηλώσεις του ο επικεφαλής του Ινστιτούτου Αρχαιολογίας και αντιπρύτανης Έρευνας του Πανεπιστημίου του Γκρατς, Πέτερ Σέρερ, υπεύθυνος για την κλοπή των αρχαίων αντικειμένων ήταν ο καταγόμενος από την περιοχή της αυστριακής Καρινθίας, στρατηγός Γιούλιους Ρίνγκελ, διοικητής της 5ης Ορεινής Μεραρχίας και, μετά την κατάκτηση της Κρήτης το 1941 από τη γερμανική Βέρμαχτ, στρατιωτικός διοικητής της με έδρα την Κνωσό.

Ο Γιούλιους Ρίνγκελ είχε αποστείλει το προϊόν της λεηλασίας των ναζιστών στην Κρήτη στο Πανεπιστήμιο του Γκρατς για τη δημιουργία εκεί μίας «Κρητικής Συλλογής».

Σύμφωνα με τον Πέτερ Σέρερ, υπήρξαν άγριες λεηλασίες χωρίς νόμιμο υπόβαθρο και ένα μέρος των επιστρεφόμενων αρχαίων προέρχεται από τη Βίλα Αριάδνη στην Κνωσό, όπου αρχικά πραγματοποιούνταν αρχαιολογικές ανασκαφές από Βρετανούς και από όπου τα λεηλατηθέντα αντικείμενα κατασχέθηκαν από τους Γερμανούς ναζιστές ως «εχθρική περιουσία».

Ο ίδιος, όταν το 2008 ανέλαβε καθηγητής και επικεφαλής του Ινστιτούτου Αρχαιολογίας στο Πανεπιστήμιο του Γκρατς, θέλησε να ερευνήσει ποια αντικείμενα των συλλογών συνδέονταν με το γερμανοναζιστικό Τρίτο Ράιχ, ώστε να μπορέσουν να δρομολογηθούν οι επιστροφές τους.

Με την ιστορική επεξεργασία της συγκεκριμένης συλλογής στο Ινστιτούτο και στην Πανεπιστημιακή Βιβλιοθήκη, ασχολήθηκαν αποκλειστικά επί τέσσερα χρόνια δύο ιστορικοί, «και τώρα χαιρόμαστε που μπορούμε να επιστρέψουμε αυτά τα αρχαία αντικείμενα», ανέφερε χαρακτηριστικά ο Πέτερ Σέρερ.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
1. Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ (Δ. Δημητρακούδης).