Γίνε μέλος
Αποστολή με email
Το email σας *
email φίλου *
CAPTCHA *
CAPTCHA Code *
Ανανέωση CAPTCHA
Μήνυμα
* υποχρεωτικά πεδία
Αποστολή
More
Ειδήσεις: Υποβρύχια έρευνα
Όλες οι φωτογραφίες
Ναυάγιο της Ύστερης Ελληνιστικής εποχής στον όρμο Φυλλάδι της Ρήνειας (φωτ. ΥΠΠΟΑ).
- +
Ακούστε
από Archaeology Newsroom

Δήλος: αρχαία κατάλοιπα και νέα ναυάγια αποκαλύπτει η έρευνα

Ολοκληρώνουν την αρχαιολογική εικόνα του νησιού

Νέα υποβρύχια αρχαιολογική έρευνα πραγματοποιήθηκε στη Δήλο από τις 2 έως τις 20 Μαΐου, υπό τη διεύθυνση της Εφορείας Εναλίων Αρχαιοτήτων (ΕΕΑ), διά της Προϊσταμένης δρος Αγγελικής Γ. Σίμωσι. Το συντονισμό και την επιστημονική ευθύνη της έρευνας είχε η καταδυόμενη αρχαιολόγος της ΕΕΑ Μαγδαληνή Αθανασούλα. Επίσης συμμετείχε ως επιστημονική υπεύθυνη για τις αποτυπώσεις η Αικατερίνη Ταγωνίδου, καταδυόμενη αρχιτέκτων μηχανικός της ΕΕΑ.

Η έρευνα διεξήχθη σε συνεργασία με τη Γαλλική Σχολή με επιστημονικό υπεύθυνο τον δρα Jean-Charles Moretti, διευθυντή των ανασκαφών της Δήλου, καθώς και με το Ινστιτούτο Ιστορικών Ερευνών του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών, με επιστημονική υπεύθυνη την δρα Μ. Ζαρμακούπη, συνεργαζόμενη ερευνήτρια του Ινστιτούτου Ιστορικών Ερευνών του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών και λέκτορα στο Πανεπιστήμιο του Μπέρμιγχαμ.

Στην έρευνα έλαβε επίσης μέρος ο καταδυόμενος τοπογράφος μηχανικός της Γαλλικής Σχολής Lionel Fantin, ενώ την τεχνική υποστήριξη ανέλαβε ο Σπυρίδων Μουρέας, εργατοτεχνίτης καταδυόμενος της ΕΕΑ.

Στη διάρκεια της έρευνας αποτυπώθηκε με λεπτομέρεια ο μεγάλος λιμενοβραχίονας που προστάτευε κατά την αρχαιότητα το κεντρικό λιμάνι της Δήλου (ιερός λιμένας) από τους ισχυρούς βορειοδυτικούς ανέμους, ο οποίος βρίσκεται σήμερα κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας, λόγω της ανόδου της στάθμης κατά δύο μέτρα από την αρχαιότητα. Πρόκειται για μια εντυπωσιακή, ισχυρή κατασκευή, μήκους περίπου 160 μ. μέτρων και πλάτους τουλάχιστον 40 μ. Θεμελιώθηκε σε μια λιθορριπή (σωρός ακατέργαστων λίθων) ενώ στην ανωδομή ήταν κατά μεγάλο μέρος κατασκευασμένος με εντυπωσιακού μεγέθους γρανιτένιους ογκόλιθους. Η χρονολόγηση της κατασκευής του παραμένει ακόμη άγνωστη και μόνο η μελλοντική αρχαιολογική και γεωλογική έρευνα θα δώσει στοιχεία για αυτό.

Αποτυπώθηκαν επίσης τοίχοι κτισμάτων και δομικά στοιχεία πεσμένης κιονοστοιχίας στον αιγιαλό κατά μήκος της ακτογραμμής, εντός και βορείως του ιερού λιμένα.

Βόρεια του λιμενοβραχίονα και σε μικρό σχετικά βάθος εντοπίστηκαν τα υπολείμματα ενός ναυαγίου της Ύστερης Ελληνιστικής εποχής, με κύριο φορτίο αμφορείς για τη μεταφορά κρασιού και λαδιού, από την Ιταλία καθώς και τη Δυτική Μεσόγειο.

Στο πλαίσιο της έρευνας πραγματοποιήθηκε η φωτογράφιση και η χαρτογράφηση δύο ακόμη ναυαγίων που εντοπίστηκαν κατά τις προηγούμενες ερευνητικές περιόδους στις θαλάσσιες περιοχές των Φούρνων και του Κάτω Κενεράλε.

Επιπροσθέτως εντοπίστηκαν ακόμη δύο νέα ναυάγια της Ύστερης Ελληνιστικής εποχής: Στη Χερόννησο (στο νότιο άκρο της Δήλου) και στη Ρήνεια στον όρμο Φυλλάδι.

Τα ναυάγια στη Χερόννησο της Δήλου, στο Φυλλάδι της Ρήνειας και στο Κάτω Κερενάλε, καθώς και στο κεντρικό λιμάνι, ανήκουν στην περίοδο της μεγαλύτερης ακμής του νησιού (τέλη 2ου-αρχές 1ου αι. π.Χ.), λίγο δηλαδή πριν από την καταστροφή της Δήλου από τον Μιθριδάτη και τους πειρατές της Κιλικίας. Σημαντική είναι η παρουσία αμφορέων από περιοχές εκτός του Αιγαίου (Ιταλία, Ισπανία, Βόρεια Αφρική), που καταδεικνύουν με τον καλύτερο τρόπο την ευρύτητα των εμπορικών συναλλαγών του νησιού σε όλη τη Μεσόγειο κατά την Ελληνιστική περίοδο. Σημαντική είναι επίσης η ανακάλυψη κάποιων αμφορέων που χρονολογούνται σε πρωιμότερες εποχές (όπως του 5ου αι. π.Χ.), για τις οποίες η γνώση μας είναι περιορισμένη, όσον αφορά στο εμπόριο και τις ανταλλαγές στην περιοχή της Δήλου.

Η εύρεση αμφορέων που χρονολογούνται σε περιόδους υστερότερες από την καταστροφή της Δήλου (2ος-4ος αι. μ.Χ.), όπως και το προαναφερόμενο ναυάγιο των Φούρνων, δείχνουν ότι το νησί όχι μόνο δεν έπαψε να κατοικείται, αλλά πως έπαιζε ακόμη σημαντικό ρόλο στο εμπόριο και τη ναυσιπλοΐα της εποχής εκείνης.

Ο εντοπισμός παράκτιων αρχαίων καταλοίπων, οι λιμενικές εγκαταστάσεις και η ανεύρεση μεγάλου αριθμού ναυαγίων διαφόρων εποχών, αλλά και ο εντοπισμός των νέων ναυαγίων στο δίαυλο μεταξύ Δήλου-Ρήνειας, καθώς και τα νέα σημαντικά ευρήματα που ανελκύστηκαν (πινάκια, λάγυνος, πρόχους και ακέραια πήλινα μαγειρικά σκεύη), επιβεβαιώνουν ότι η Δήλος ήταν μια σημαντική εμπορική βάση και ένας σημαντικός διαχρονικός εμπορικός θαλάσσιος δρόμος, που συνέδεε την ανατολική και τη δυτική Μεσόγειο.

Τα αποτελέσματα, που προέκυψαν από την έρευνα βοηθούν στην ολοκλήρωση της αρχαιολογικής και ιστορικής εικόνας της Δήλου, γεγονός που ενισχύει την ανάγκη για τη συστηματική συνέχιση της υποβρύχιας διερεύνησης του νησιού.

Η δαπάνη της έρευνας καλύφθηκε από την Εφορεία Εναλίων Αρχαιοτήτων, τη Γαλλική Αρχαιολογική σχολή και το Ινστιτούτο Ιστορικών Ερευνών του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών με χρηματοδότηση του Society for the Promotion of Roman Studies.