Εκκλησιαστικό Μουσείο Ρεθύμνου

Λυχνία, Εκκλησιαστικό Μουσείο Ρεθύμνου

Αποτελεί ίσως τη λυχνία που αναφέρεται στο ταμειακό βιβλίο των σχολείων Ρεθύμνης το 1834-1840.
Φυλάσσεται στο σκευοφυλάκιο του ιερού ναού και χρησιμοποιείται σε μεγάλες Δεσποτικές γιορτές και σε πανήγυρης του ιερού ναού των Εισοδίων της Θεοτόκου.

Η εικονιζόμενη λυχνία εντυπωσιάζει με τον ανάγλυφο διάκοσμό της. Στηρίζεται σε τετράγωνη βάση, που αντί για πόδια στηρίζεται σε τέσσερεις δικέφαλους αετούς.
Οι τέσσερεις πλευρές της βάσης ενώνονται με ένα καλλιτεχνικό διάτρητο γλυπτό διάκοσμο από σχηματοποιημένα ανθέμιο.

Στις τέσσερεις γωνίες πάνω σε μία ημισφαιρική βάση στηρίζονται τέσσερα περιστέρια έτοιμα να πετάξουν.
Τα περιστέρια είναι συνηθισμένο θέμα των κατακομβών, που διατηρείται μέχρι και σήμερα, ενώ συμβολίζει την ειρήνη της ψυχής. Στο κεφάλι αυτών, υπάρχει βάση για να τοποθετούνται κεριά. Στο ράμφος τους κρατούν φύλλα ελιάς, ενώ ένα μόνο περιστέρι κρατά φύλλα και άνθος ελιάς.
Οι τέσσερεις γωνίες της βάσης, ενώνονται μεταξύ τους με τέσσερα κοίλα ελάσματα, που στην κορυφή τους καθίζει ο κορμός της λυχνίας. Ο κορμός της λυχνίας αποτελείται από τέσσερεις διάτρητους μικρούς ρόμβους.
Η βάση των ελασμάτων ενώνεται με τέσσερα διακοσμημένα μικρά πέταλα με ανάγλυφες παραστάσεις ανθεμίων, που στα άκρα τους έχουν τέσσερεις κόκκινες πέτρες. Στο μέσον της βάσεως υπάρχουν τρία γλυπτά φίδια φτερωτά, που στο κεφάλι τους υπάρχει βάση για την τοποθέτηση ισάριθμων κηρίων.

Το φίδι συμβολίζει την δύναμη του κακού. Ενδιάμεσα υπάρχουν τρεις δέσμες ανθεμίων, που απολήγουν σε άνθη, που φέρουν ελασματοειδή ¨μπουμπούκια¨ με πορτοκαλή πέτρες.
Στην αμέσως επόμενη ζώνη, δέκα ισάριθμες πορτοκαλί πέτρες στην κορυφή διακοσμούν τον κορμό της λυχνίας.
Δίπλα στους έλικες τρεις Άγγελοι έχουν εγκάρσια τοποθετηθεί κρατώντας στο δεξί τους χέρι κλαδί δέντρου ελιάς και στο αριστερό υπερυψωμένο πάνω από το κεφάλι τους στηρίζεται μικρό δισκάριο, που πάνω σ’ αυτό τοποθετείται μικρό αρτίδιο κατά την τελετή της αρτοκλασίας.

Κάτω από το δισκάριο υπάρχουν τρία μικρά δοχεία, που στηρίζονται σε αργυρό άξονα. Εκεί τοποθετούνταν ο σίτος, ο οίνος και το έλαιο, ως απαραίτητα στοιχεία για την τελετή της αρτοκλασίας.