Το καλό κρασί, o τρόπος παραγωγής του και η σημασία του για τον άνθρωπο αποτελούν τον κεντρικό μουσειολογικό άξονα του Μουσείου Οίνου Γεροβασιλείου.
Τα αποκτήματα του μουσείου με κριτήριο το ρόλο τους απαρτίζουν δύο μεγάλες συλλογές: τη συλλογή ανοιχτηριών, μπουκαλιών, αγγείων και αντικειμένων αρχαίου ελληνικού συμποσίου και τη συλλογή εργαλείων αμπελουργίας, οινοποίησης, βαρελοποιίας και εμφιάλωσης. Η γειτνίαση με τους αμπελώνες, το οινοποιείο και τις αίθουσες γευσιγνωσίας ενισχύουν, ανάλογα με την εποχή, το βίωμα του επισκέπτη.
Ο Βαγγέλης Γεροβασιλείου ξεκινά το 1976, με ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την ανάδειξη της αμπελοοινικής κληρονομιάς, να συλλέγει εργαλεία αμπελουργίας, οινοποίησης, εμφιάλωσης και βαρελοποιίας από όλο τον κόσμο.
Ιδιαίτερα η συλλογή ανοιχτηριών, που ξεκινά τη δεκαετία του ’80, αριθμεί περισσότερα από 2600 κομμάτια και τον κατατάσσει σ’ έναν από τους μεγαλύτερους συλλέκτες ανοιχτηριών στον κόσμο. Περιλαμβάνει σπάνια και ξεχωριστά ανοιχτήρια από τον 18° αιώνα, ορόσημα τεχνολογικής εξέλιξης, υψηλής αισθητικής και κοινωνικού συμβολισμού.
Ισόγειο-Είσοδος
Στην εισαγωγική ενότητα «Ευάγγελος Γεροβασιλείου: ο αμπελουργός, ο οινοποιός, ο συλλέκτης» περιγράφεται η πορεία του οινοποιού Βαγγέλη Γεροβασιλείου, που μαζί με τη Σόνια Τζιώλα- Γεροβασιλείου, δημιούργησαν στην Επανομή Θεσσαλονίκης αμπελώνα, οινοποιείο, συλλογές και τελικά το Μουσείο Οίνου.
Υπόγειο
Στην πρώτη αίθουσα, «Το ανοιχτήρι», η ενότητα «Το κρασί ταξιδεύει…» παρακολουθεί διαχρονικά τους δρόμους του κρασιού και τα σκεύη μεταφοράς του. Γίνεται φανερή η ανάγκη χρήσης ειδικών αγγείων μεταφοράς και ειδικών εργαλείων εκπωματισμού, ώστε να διασφαλίζεται η ποιότητα του κρασιού μέχρι τον τόπο προορισμού του.
Στην ενότητα «Ιστορίες με ανοιχτήρια» παρουσιάζεται η συλλογή ανοιχτηριών με τρεις τρόπους. Αρχικά, το μεγαλύτερο μέρος της συλλογής εκτίθεται με βάση τη διεθνώς αποδεκτή κατάταξη ανοιχτηριών σε μη μηχανικά και μηχανικά. Κείμενα και φωτογραφίες εξηγούν τη λειτουργία τους και την κοινωνική τους χρήση. Στη συνέχεια, ακολουθεί η παρουσίαση μιας υποκειμενικής επιλογής.
Πρόκειται για τα αγαπημένα του συλλέκτη ανοιχτήρια, που ξεχωρίζουν για τη σπανιότητα ή το ειδικό ενδιαφέρον τους. Τέλος, διάσπαρτες στο χώρο βρίσκονται επτά κυκλικές προθήκες. Εδώ τα ανοιχτήρια ομαδοποιούνται ως προς τη χρήση τους από άνδρες και γυναίκες, τη σχέση τους με τις καταναλωτικές συνήθειες, τη βιομηχανία του ελεύθερου χρόνου, τις διάφορες μόδες και τα καλλιτεχνικά ρεύματα του 19ου και 20ου αιώνα.
Στην ενότητα «Το συμπόσιο στην αρχαία Ελλάδα» μοναδικά σκεύη για την κατανάλωση του κρασιού διηγούνται την ιεροτελεστία του συμποσίου και τη σημασία της δραστηριότητας αυτής στην κοινωνική και πολιτισμική ζωή της αρχαίας Ελλάδας.
Στην ενότητα «Κρασί και φαγητό», τρισδιάστατα επιτοίχια «φαντάσματα» προτείνουν συνδυασμούς φαγητών με κρασιά του αμπελώνα Γεροβασιλείου. Στις «Λέξεις», ο επισκέπτης εξοικειώνεται με το αμπελοοινικό γλωσσάρι με τη βοήθεια οθονών αφής.
Στη δεύτερη αίθουσα, «Το κρασί», η ενότητα «Μικρή Ιστορία του κρασιού» εκθέτει συνοπτικά τη διαχρονική οικονομική, κοινωνική και συμβολική σημασία του κρασιού. Σε συνέχεια οι ενότητες «Το αμπέλι», «Η οινοποίηση», «Το βαρέλι», «Η ωρίμαση» παρουσιάζουν τη συλλογή εργαλείων και σκευών, τα οποία μαζί με κείμενα, εικόνες και κινούμενα τρισδιάστατα σχέδια, ζωντανεύουν τις διαδικασίες με τις οποίες ο άνθρωπος καλλιεργεί το αμπέλι και φτιάχνει το κρασί.
Τέλος, οι «Στιγμές» από τον ελληνικό και ξένο κινηματογράφο καθώς και φωτογραφικά στιγμιότυπα υπενθυμίζουν τη σημασία του κρασιού στη ζωή του ανθρώπου και της κοινωνίας.
Εκπαιδευτικά προγράμματα, ξεναγήσεις και διάφορες παράλληλες εκδηλώσεις πραγματοποιούνται με αφετηρία τον πλούτο των ερεθισμάτων και των πληροφοριών, που προσφέρει ο αμπελώνας, το οινοποιείο και το Μουσείο Οίνου Γεροβασιλείου και εστιάζουν σε διαφορετικές θεματικές.
Μουσείο Οίνου Γεροβασιλείου :
Επανομή 57 500, Θεσσαλονίκη | www.gerovassiliou.gr
Τηλ. 23920-44567 | ktima@gerovassiliou.gr