Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας

“Καλλωπισμός”, Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας

Αίθουσα ημιώροφου : ιδιωτικός βίος  “καλλωπισμός και ένδυση”.

Η ανάγκη του ανθρώπου να βελτιώσει την εικόνα του είναι διαχρονική.
Ωστόσο, οι αντιλήψεις για τον καλλωπισμό, την ένδυση και την φροντίδα του σώματος ποικίλλουν ανά εποχή και εξαρτώνται από την κοινωνική θέση, την ηλικία και το φύλο.

Οι Θεσπρωτοί, άνδρες και γυναίκες, δεν εξαιρέθηκαν από τους κανόνες και τους συρμούς της εκάστοτε περιόδου.Περίτεχνες κομμώσεις και πτυχωτά ενδύματα αποτυπώνονται στα πήλινα ειδώλια, ενώ οι ανασκαφές έφεραν στο φως κάθε είδους σύνεργα για την περιποίηση του προσώπου και του σώματος, αλλά και συμπληρωματικά εξαρτήματα της ενδυμασίας. Αναπόσπαστο μέρος του καλλωπισμού τα κοσμήματα, που αποτελούν, επιπλέον, ένα μέσο κοινωνικής προβολής.

Περιορισμένες εντός του οίκου, οι γυναίκες -ιδιαίτερα οι εύπορες- φρόντιζαν επιμελώς την εξωτερική τους εμφάνιση. Τα καλλυντικά, τα λεγόμενα ψιμύθια, φυλάσσονταν σε μικρά κουτιά (πυξίδες) ενώ τα αρώματα και τα έλαια σε μυροδοχεία. Για την περιποίηση του προσώπου χρησιμοποιούσαν τσιμπιδάκια, ειδικές σπάτουλες και καθρέπτες. Κορδέλες και φουρκέτες έδεναν τα μαλλιά σε κότσους ή πλεξούδες, όπως μαρτυρούν οι εντυπωσιακές κομμώσεις των γυναικείων ειδωλίων, ιδιαίτερα αυτών της ελληνιστικής εποχής.

Κατά την Ελληνιστική εποχή τη βάση της ενδυμασίας αποτελούσαν ο χιτώνας και το ιμάτιο. Τον χαρακτήρα και τη διακόσμησή τους καθόριζαν το φύλο, η περίσταση, το επάγγελμα και η κοινωνική θέση. Τα κοσμήματα αντλούσαν θέματα από τη φύση, τη μυθολογία και τα πορτρέτα ηγεμόνων των ελληνιστικών βασιλείων. Το υλικό κατασκευής τους υποδήλωνε την κοινωνική ή οικονομική ισχύ του κατόχου τους.

Η ένδυση κατά τους Ρωμαϊκούς χρόνους δεν παρουσιάζει σημαντικές αλλαγές σε σχέση με την προηγουμένη περίοδο. Ωστόσο, οι ενδυματολογικές συνήθειες των Ρωμαίων αποίκων διέφεραν από εκείνες των ντόπιων. Οι άνδρες φορούσαν την τήβεννο, σύμβολο επισημότητας και κοινωνικής ανωτερότητας. Αντίστοιχο γυναικείο ένδυμα ήταν η “stole”. Τα κοσμήματα της περιόδου αντλούν τα μοτίβα τους από την τέχνη των κατακτημένων περιοχών της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας.

Κατά τη Βυζαντινή περίοδο η κοινωνική θέση, η οικονομική κατάσταση και το φύλο καθόριζαν τους ενδυματολογικούς κώδικες. Από τον 4ο αι. μ.Χ. στα βυζαντινά κοσμήματα επικράτησαν τα χριστιανικά θέματα με κυριότερο το σύμβολο της νέας θρησκείας, τον σταυρό. Η εμφάνιση Σλάβων -από τον 6ο αι. μ.Χ.- και Ενετών -από τον 14ο αι. μ.Χ.- στην περιοχή εισήγαγε νέα διακοσμητικά στοιχεία και τεχνικές.